Maand: juli 2013

Een paus in een vliegtuig

Paus Franciscus geeft een interview in de vlucht uit Rio
Paus Franciscus geeft een interview in de vlucht uit Rio

Het was me het weekje wel! Tijdens zijn vlucht uit Rio kondigde paus Franciscus out of the blue een nieuw ‘tijdperk’ aan waarin de Kerk zich zal verzoenen met homoseksualiteit en met tweede huwelijken en waarin topfuncties in het vaticaan voor vrouwen opengesteld zullen worden (het priesterschap nog net niet, maar volgens rector Torfs is dat een kwestie van tijd, dit terzijde). Triomfantelijke koppen in de media. Intussen legt het vaticaanse back-office opnieuw de klem op de oude ritus. Genoeg reden voor beroering in de traditionalistische newsstream. Wie verder leest leert snel genoeg dat de feitelijke verhalen heel wat genuanceerder zijn, maar wie maalt daarom als de telex ronkt?

Paus Franciscus verwijst in zijn afkondiging van het ‘tijdperk van barmhartigheid’ naar het verhaal van de verloren zoon. De barmhartige vader loopt naar buiten om zijn verloren zoon, die al zijn geld verbraste, zonder enig verwijt te ontvangen en organiseert een groot feest. Zo moet ook de Kerk optreden.

Maar de barmhartige Vader maakt zo zijn andere zoon jaloers en boos, die ondanks zijn trouw nooit geschenken en feestjes kreeg. Traditionele katholieken zijn verontrust nu dit soort nieuws de media beheerst. Zij voelen zich net als de oudste zoon, want veel cadeautjes hebben ze de laatste tijd niet gekregen en net als in de parabel staan ze buiten te luisteren, jaloers op alle aandacht die uitgaat naar die verloren broer die de erfenis verbraste aan werelds vermaak met slechte vrienden.

De verloren zoon
De verloren zoon hoedt varkens

Jezus bracht de rol van de oude broer niet zomaar in het verhaal. Hij viseerde ermee de farizeeen, die zijn barmhartigheid niet pikten. Traditionele katholieken zijn ook farizeeen, zegt men, omdat ze teveel bezig zijn met het veroordelen van zonde, eerder dan barmhartigheid te tonen jegens de zondaar. Misschien is dat in sommige gevallen zo. Maar het onderscheid blijft: barmhartigheid richt zich tot de zondaar, en is niet van toepassing op de zonde. De zondaar keert zich in berouw af van de zonde om barmhartigheid te ontvangen. De barmhartige vader viert de terugkeer van de zoon, niet zijn verblijf bij hoeren en varkens. Je kan maar handen schudden als langs twee kanten de hand wordt uitgestoken.

Er is nog een element in de parabel dat traditionalisten hoop mag geven. Wanneer de oudste zoon zijn beklag doet bij de Vader, begint die zijn antwoord als volgt: “Jongen, jij bent altijd bij me en alles wat ik heb is van jou.” (Lc 15:31) De Vader ontzegt de trouwe zoon niks. Ook al krijgt hij geen cadeaus, feestjes of bijzondere aandacht, door zijn nederige dienstbaarheid aan de geboden van de Vader, deelt hij in de volheid van de genade van de Vader. Trouw heeft geen beloning nodig, maar is vanuit zichzelf de beloning. Wie dat voor ogen houdt, hoeft niet jaloers te zijn op al die aandacht en feestjes en cadeaus.

 

Een deugddoende donderpreek

Ik lees heel wat artikeltjes in Feedly, mijn nieuwe RSS-lezer sinds Google Reader begraven werd. Daarnaast passeert er ook een regelmatige portie tekst uit e-boeken of apps de revue. Wanneer een bepaald onderwerp in meerdere bronnen tegelijk belicht wordt, zie ik daarin de hand van de voorzienigheid eerder dan van het toeval. Vandaag overkwam het me met het fenomeen ‘donderpreek’, dat, net zoals Google het concept RSS-lezer begraven heeft, al decennia geleden door de katholieke kerk ten grave gedragen is. Waarom? Uit vrees om gelovigen angst aan te jagen? Ik ga de analyse niet overdoen, maar laat de EE.HH. aan het woord:

Lees eerst het artikel van mgr. Charles Pope op de blog van het aartsbisdom van Washington, waarin gesproken wordt

  • over de bijbelse grond van de ‘donderpreek’,
  • over het onderscheid tussen onvolmaakt en volmaakt berouw in de akte van berouw (“Ik verfoei al mijn zonden, niet alleen omdat ik uw straffen heb verdiend; maar vooral omdat ze U mishagen”),
  • over ons modern zelfbeeld, dat niet wil aanvaarden aangesproken te worden op onze misstappen,
  • over heet beeld dat opgehangen wordt van Christus, als een ‘ongevaarlijke hippie’,
  • over onze persoonlijke tocht in het geloof, waarin godsvrezendheid een noodzakelijke stap is naar de volmaakte liefde.

In zijn bezinning voor de dinsdag na de zevende zondag na Pinksteren (vorige dinsdag dus, in de kalender van de buitengewone vorm van de Romeinse ritus) schreef E.H. Grossouw in ‘Innerlijk Leven’ een heel gelijkaardige tekst, die ik hieronder zal citeren.

De vreze des Heren

„Komt, kinderen, luistert naar mij; ik zal u onderrichten in de vreze des Heren” ( Ps. 33, 12 ; graduale).

De tegenstelling tussen het Oude Testament als de wet der vreze en het Nieuwe Testament als de wet der liefde is een gemeenplaats geworden. En voorzeker bestaat er ook een slaafse vrees, die Sint Paulus afkeurt en die strijdig is met de geest van het kindschap Gods, het erfdeel der christenen (Rom. 8, 15). Maar het woord Gods staat vast: „De vreze des Heren is het begin der wijsheid” (en men zou volgens de oorspronkelijke tekst zelfs mogen verstaan: het summum der wijsheid Ps. 110, 10). Wij mogen niet vergeten dat ons woord „godsvrucht” ten slotte niets anders beduidt.

Wanneer wij ons de verhouding tussen vader en kind zuiver denken, dan is de gesteltenis van het kind er een van vertrouwen gemengd met eerbiedige vrees. Er bestaat een waarachtige kinderlijke vrees, ingegeven door hoogachting en eerbied voor het vaderlijk gezag. Ook in de verhouding van de christen tot God moet dit element tot zijn recht komen. Jesus zelf spreekt er over in hetzelfde woord waarin Hij bij zijn leerlingen vrees voor de mensen veroordeelt: „Vreest niet hen die het lichaam kunnen doden maar niet de ziel. Vreest veeleer Hem die en lichaam en ziel kan verderven in de hel” (Mt. 10, 28). Sint Petrus vermaant ons: „Brengt in vreze de tijd door van uw vreemdelingschap” (1 Petr. 1, 17). — En zoals het vaderschap Gods het aardse oneindig overtreft in onmeetbare autoriteit, zo moet ook de vreze Gods in onze harten sterker zijn dan alle vrees, en alle gevaren en moeiten overwinnen die een mens kan duchten. […]

Maar deze vrees is geen angst. Geen irrationele gevoelsaandoening voor de onberekenbare grillen van een despoot. Zij ontneemt ons de zekerheid niet van een goed geweten. Zij maakt ons niet schrikachtig, als werden wij voortdurend beloerd door een achterdochtige bespieder. De vreze des Heren is niets anders dan een diepe eerbied voor het onpeilbare wezen Gods, die ons vertrouwen een luisterrijke schoonheid verleent: de schoonheid van de ware verhouding tot het goddelijke. Zij sluit de liefde niet uit, maar veredelt ze.

Sint Jan aarzelt niet te schrijven: „In de liefde is geen vrees. Maar de volmaakte liefde bant de vrees uit. Want de vrees houdt verband met straf en wie vreest is niet volmaakt in de liefde” (1 Joh. 4, 18). De apostel geeft zelf te kennen welke vrees hij bedoelt: die welke verband houdt met straf. De vrees voor het straffend oordeel Gods, die daarom nog geen slaafse vrees behoeft te zijn, wordt uitgesloten door de volmaakte liefde. Op dit plan is er geen plaats meer voor vrees, maar alleen voor „vrijmoedigheid tegen de dag van het oordeel” (4, 17). Maar  dit is het niveau van de heiligen. Laten wij intussen onze vrees temperen met vertrouwen en onze liefde verstevigen door kinderlijke vrees. Laten wij bidden om die volmaakte liefde, die toch voor de beminde leerling het gemeenschappelijke ideaal is van alle christenen.

Lees die cursieve zin nog eens na: “Op dit plan is er geen plaats meer voor vrees, maar alleen voor „vrijmoedigheid tegen de dag van het oordeel” (4, 17). Maar  dit is het niveau van de heiligen.” De vrijmoedigheid waarmee gelovigen zich vandaag tegenover de dag van het oordeel stellen, impliceert die dat we onszelf plots allemaal de heiligheid mogen aanmeten?

 

Zet je kerk op de kaart!

[UPDATE: sinds 2015 is onderstaande procedure neer meer bruikbaar, omdat er bij Google vanalles is veranderd. Maar een nieuwe (en eenvoudigere) stap-voor-stap-instructie om een kerk aan Google Maps toe te voegen is hier neergeschreven]

Staat jouw parochierk op de kaart? En zoniet, hoe kan je ze er zelf opzetten?

Download meteen de instructies als PDF.

Ga naar google maps en geef de zoekopdracht “kerk antwerpen”, maar dan voor je eigen gemeente, en bekijk de resultaten op de kaart. Er is een grote kans dat je je kerk niet zal vinden, of hoogstens een bushalte die de naam ‘kerk’ draagt. Da’s toch niet normaal, als je ziet dat de bakker om de hoek en de kapper in de straat wel op google maps zitten?

Zoek bijvoorbeeld de kerk van Ranst (“kerk ranst”), en je vindt alleen de kerk van buurgemeente Wommelgem (waarover later meer), en enkele bushaltes:

Als je dezelfde oefening doet in Antwerpen (“kerk anwerpen“), ziet het resultaat er al veel beter uit. De kaart geeft een -beperkt- overzicht van de Antwerpse kerken. Met de kathedraal voorop, maar ook met niet-katholieke kerken in het resultaat, wat je Google natuurlijk niet kwalijk kan nemen.

Laat ons dan eens proberen zoeken naar “katholieke kerk antwerpen“… wat blijkt echter? Zo worden slechts twee kerken gevonden! Verderop zal blijken hoe dat kan.

 

Het is immers niet Google zelf dat deze gegevens ‘uitvindt’, maar de gebruikers van Google stellen ze beschikbaar. Je moet er dus zelf maar voor zorgen dat je kerk gevonden wordt, en als ‘katholiek’ herkend, en dat is al bij al niet eens zo moeilijk.

Dat de kerk van Wommelgem in de eerst getoonde zoekresultaten verscheen is omdat ik ze er gisteren zelf aan heb toegevoegd. Dat de Heilig Hartkerk als ‘katholieke kerk’ herkend wordt, is omdat ikzelf die categorie heb aangebracht. Iemand anders moet hetzelfde hebben gedaan voor de Sint-Michiels-en-Sint-Pieterkerk in Antwerpen Zuid.

 [update] Op deze kaart zie je de geregistreerde ‘katholieke kerken’ als rode bolletjes, op datum van 16 juli 2013.

Een nieuwe locatie aanmaken

Dit zijn stap voor stap de instructies die je kan volgen om je eigen kerk of kapel op Google maps ‘vindbaar’ te maken. Bij wijze van voorbeeld zal ik de Wommelgemse Sint-Janskapel toevoegen. Geen echte parochiekerk, maar wel een belangrijk lokaal historisch monument, vandaag verdrukt in een industrieterrein vlakbij de autosnelweg.

Stap 1: controleer of je kerk inderdaad nog niet geregistreerd is. Lanceer enkele zoekopdrachten op google maps om dat uit te vinden.

Stap 2: zorg dat je een google account hebt.

Stap 3: ga naar google mapmaker (http://www.google.be/mapmaker). Dit is de dienst waar gewone gebruikers locaties die verschijnen op google maps kunnen aanmaken en aanpassen. Op de site verschijnt een knop ‘Sign in’, en met je google account kan je je aanmelden.

Stap 4: gebruik de kaart om de locatie te zoeken die je wil toevoegen. Je kan een adres ingeven en je kan de sattelietweergave gebruiken om het feitelijke gebouw te lokaliseren.

Stap 5: als je de locatie hebt gevonden, klik je op ‘Nieuw’ (eens aangemeld weet google dat je liever in het Nederlands bediend wordt) en selecteer je ‘Een plaats toevoegen’.

 

Stap 6: klik op de plaats waar je kerk zicht bevindt. Google vraagt nu een categorie toe te voegen. Hier kan je nu ‘katholieke kerk’ intypen en je zal zien dat deze categorie beschikbaar is. Ook de algemene categorie ‘kerk’ is beschikbaar. Je moet nu ook meteen de naam van de locatie ingeven en op ‘Doorgaan’ klikken.

Stap 7: geef nu meer informatie op. Je kan alvast een website opgeven. Bij gebrek aan een parochiale website kan je de parochiefiche op kerknet.be ingeven, maar liefst natuurlijk een pagina met praktische informatie voor bezoekers. Ook contactgegevens (email, telefoon), openingsuren (= de mistijden) en aanvullende informatie kan je hier kwijt. Je kan op de kaartweergave het locatiepunt nog wat verslepen en rechts onderaan krijg je een ‘street view’ te zien van de exacte locatie die je op het oog hebt.

Als je in de hoofding van de informatiefiche (de grijze balk) rechts op de twee pijltjes klikt (“Alle selecties uitvouwen of samenvouwen”), kan je nog meer gedetailleerde informatie ingeven. Daar kan je bijvoorbeeld ook een extra categorie toevoegen, bijvoobeeld de algemene categorie ‘kerk’.

Klik op ‘Opslaan’ om de ingave af te sluiten. Er komt nu een scherm met mogelijk duplicaten van je ingave, moest je kerk toch al aanwezig zijn in de databank kan je dat hier rechtzetten. Klik op ‘Doorgaan’ om verder te gaan.

Stap 8: je ingave wordt niet zonder meer toegevoegd, want er volgt een goedkeuringsproces. Hoe dat precies werkt weet ik niet. De goedkeuring gebeurt zeker voor een deel automatisch, maar soms is het nodig dat een andere gebruiker van google mapmaker je ingave nakijkt. Dat heb je zelf niet de hand. Je moet maar eens wat rondstruinen op mapmaker, en je zal zien dat je ook de mogelijkheid om zelf de ingaven van andere gebruikers na te lezen en zonodig te bevestigen, wat je bij wijze van wederdienst misschien kan overwegen. Vermoedelijk hangen de twee ook enigszins samen: des te meer je deelneemt aan het goedkeuringsproces van ingaven van andere gebruikers, des te meer credibiliteit bouw je op om je eigen ingaven goedgekeurd te krijgen. In elk geval: mijn eerste ingaven werden zonder morren toegevoegd.

Na enige tijd zou je je kerk dan moeten terugvinden op google maps. Gebruikers krijgen eerst summiere informatie te zien, maar kunnen doorklikken op ‘more info’ om de mooie kerkfiche te zien. Iedereen kan vervolgens recenties ingeven, foto’s toevoegen, enz. En dat allemaal zonder dat je echt veel technische kennis nodig hebt.

Een locatie wijzigen

Het is mogelijk dat je kerk al wel in google maps gevonden wordt, maar dat de gegevens onvolledig zijn. Neem bijvoorbeeld de Sint Willibrorduskerk in Antwerpen die wel gevonden wordt als ‘kerk’, maar niet als ‘katholieke kerk’. Daarvoor ga je als volgt te werk:

Stap 1 tot 3: zoals hierboven, moet je je aanmelden bij google mapmaker (http://www.google.be/mapmaker).

Stap 4: zoek de locatie die je wil wijzigen door ze op te zoeken, zoals je dat op google maps zou doen.

Stap 5: eens de locatie gevonden, klik je op ‘Bewerken’, en selecteer je ‘Deze plaats bewerken’.

Stap 6: pas in de informatiefiche de nodige gegevens aan. Om een categorie toe te voegen ga je met de muis naar de lijn ‘Categorieen’ en klik je op het pijltje dat rechts verschijnt om de detailinformatie te tonen. Nu kan je een ‘Categorie toevoegen’, waar je vervolgens de categorie ‘katholieke kerk’ ingeeft. Klik op ‘Opslaan’ om de ingave af te sluiten.

Stap 7: Er komt nu een scherm met mogelijk duplicaten van je ingave, moest je kerk toch al aanwezig zijn in de databank kan je dat hier rechtzetten. In dit voorbeeld zie je dat je moet opletten met duplicaten, want de twee mogelijke ‘duplicaten’ die getoond worden zijn tramhaltes met dezelfde naam. Die moet je natuurlijk niet als duplicaat aangeven! Klik op ‘Doorgaan’ om verder te gaan.

 

Je krijgt opnieuw een overzichtsscherm met de bevestiging van je ingave en een overzicht van je eerdere ingaves.

Als dat nu geen leuk speelgoed is! Aan de slag dus!

Toch een kleine kanttekening: de gegevens die je ingeeft zijn enkel beschikbaar op google maps en zullen niet op andere kaartdiensten verschijnen. Google maakt het ook nogal moeilijk om interactief koppelingen te maken met andere sociale netwerken dan het eigen google+. Ik heb even de proef op de som genomen op bing maps, en daar weet men in Antwerpen nog geen 1 kerk terug te vinden, dus google is op dit ogenblik zeker geen slechte keuze. In afwachting dat de kerk zelf de touwtjes in handen neemt en een geintegreerde (waarom zelfs niet mondiale) oplossing uitwerkt, zoals reeds in een vorige post voorgesteld.

PS. laat gerust je feedback achter onder dit artikel, als je succes of problemen ondervindt bij het volgen van deze instructies, dan kunnen ze zonodig worden aangepast!

PPS. (update) nog geen 24 uur na publicatie van dit artikel zijn de voorbeelden reeds voor iedereen beschikbaar op google maps!

Digitaal aggiornamento

Frustratie op frustratie stapelt zich op als ik me op het web begeef en de ene stek na de andere webstek ontdek waaraan -wellicht- vrijwilligers uren en uren tijd en moeite spenderen, waarin ze machtige informatiebronnen opzetten, maar er niet in slagen die op een hedendaagse wijze uit te rollen.

Neem nu bijvoorbeeld deze vier websites:

En neem er ook nog maar de ‘officiele’ broertjes bij:

Digitaal aggiornamento

Databanken vol praktische informatie om antwoorden te geven op vragen als “Waar is hier de dichtsbijzijnde kerk?”, “Waar en wanneer kan ik op zaterdagavond nog naar de mis?”, “Is er in de buurt ergens een rozenkrans-gebedsuur?”, “Wat voor kapelletje is dat hier?”, “Waar kan ik biechten?”. Dat is informatie die men altijd en overal bij de hand zou moeten hebben! Niet alleen thuis, als je voor de mis in je eigen parochie verhinderd bent, maar bijvoorbeeld ook als je op uitstap bent, of als je naar een huwelijk moet en de kerk niet weet liggen. Al de antwoorden op die vragen zitten in die sites, maar…

Wie zit er tegenwoordig nog achter zijn computer om dat soort gegevens op te zoeken? En zal je ze vinden, als je niet al op voorhand verdomd goed weet waar je moet zoeken? Iedereen loopt ondertussen met zo’n slimme telefoon rond. Het is perfect mogelijk om al deze gegevens te bundelen in een gebruikersgerichte app die deze databank ontsluit op een intelligente en doelgerichte manier, geintegreerd met tools zoals Google Maps, sociale netwerken en dies meer.

Een tijdje geleden had ik al eens een testje gedaan met een site die de kerken in jouw omgeving toont en de eerstvolgende misvieringen, en het werkt! (misschien niet in jouw browser, en ook niet mobiel, maar het is maar een kwestie van te investeren in wat ontwikkeling en onderhoud).

Ik las vandaag dat Kerk en Leven nu gedrukt wordt bij De Post. Allemaal leuk, maar waarom die focus op papier? Het mag er zijn, maar waarom kan ik al die praktische informatie uit het parochieblad niet online vinden? Alsof jonge (kandidaat-)gelovigen allemaal het parochieblad thuis hebben liggen en daarin gaan kijken wanneer er een mis is! Zo werkt het toch niet meer. Zo ontsluit je vandaag de dag geen informatie meer. Plak tegen iedere kerkdeur een affiche met een QR-code die je verwijst naar de informatiepagina over die kerk, die actuele contactgegevens, misuren, gebedsgroepen, randactiviteiten, etc. bevat, waar je je kan aanmelden om op de hoogte te blijven van wijzigingen, zodat je ook geen last meer hebt van verouderde informatie, die je zelfs meteen in je agenda kan synchroniseren… Zet daarna een actie op waarbij je iedereen oproept om op eens tijdens de mis een foto te nemen en die op die site te delen, zodat bezoekers een idee krijgen hoe het er binnenin aan toegaat. Mogelijkheden zijn eindeloos! En nee, het zal natuurlijk geen stormloop van jongeren teweegbrengen, maar geef ze tenminste de kans om via hun eigen media de weg naar de kerk te vinden!

Hetzelfde geldt voor tal van andere praktische kerkelijke informatiebronnen: missaal, getijdengebed, biechtspiegel, dat zou allemaal direct via kerkelijke apps toegankelijk moeten zijn. Ik probeer het op credomobiel.net (nu: gelovenleren.net) zo’n beetje bij te houden, maar nieuwe bronnen komen maar met mondjesmaat binnen.

Neem nu deze webstek, die ik toevallig vandaag tegenkwam: Getijdengebed. OK, er is een mobiele versie, maar je moet een wachtwoord kennen (getijdengebed/brevier), op mijn toestel (Android) is die niet bruikbaar (moet altijd manueel inzoomen), en als je de e-boekversie wil gebruiken is dat in een formaat waarvoor je een app moet installeren die je 20 euro kost (wat voor een app een buitenissige prijs is, en er zijn andere e-boekformaten waarvoor de apps gratis of zo goed als gratis zijn, en waarin je ook je andere e-boeken kan lezen). Met alle respect voor de maker(s) van zo’n site, die daar ongetwijfeld heel veel tijd en moeite in steken, en blijkbaar ook belemmerd worden door auteursrechten of iets dergelijks, maar jongens toch, waar liggen dan de prioriteiten van die auteursrechtenhouder, die medunkt toch de kerk zelf is? Als men in het Vaticaan al terug winst kan maken, dan kan dit er toch nog wel af, he? En dat de auteursrechten op de papieren versies van missaals of breviers nog zo’n vetpotten zouden zijn, kan ik me niet voorstellen…

Goed, we  hebben weer even gelucht. Er zijn natuurlijk lichtpuntjes. Kleine of grote stukken praktische geloofsinformatie die al op een heel treffelijke manier ontsloten worden, en die mogen natuurlijk ook nog eens vermeld worden:

  • Start de stilte – of: hoe maak je de rozenkrans aanvaardbaar met een vleugje esoterie?
  • Gewijde ruimte – een (andere) jezuitische gebedssite
  • Evangelizo – dagelijkse schriftlezing en heiligenkalender
  • Missale – evangelie van de mis met een prent (even reclame dus voor een eigen project 🙂

En natuurlijk mogen we de inmiddels vaste ster aan het firmament Radio Maria ook niet vergeten, radio is misschien geen hip medium, maar toch nog steeds heel effectief om aan geloofsverkondiging te doen, en je kan de zender desgewenst streamen op je mobiel :).

A brief catholic history of the internet