Maand: mei 2014

Gewijde nevenbestemming

begrafenis van het enfant terrible

begrafenis van ons geloof

begrafenis van de multiculturele samenleving

begrafenis van onze onschuld

Deze week las ik het bericht dat in Nederland de pastoor van de Utrechtse Willibrorduskerk weigert nog langer de mis op te dragen in die kerk, omdat die buiten zijn wil om ontwijd werd. De kerk is geen eigendom van de parochie en werd door de eigenaar verhuurd voor de uitvoering van het toneelstuk ‘De Uitvaart’ waarvan de enscenering neerkwam op een nauwgezette parafrase van de katholieke begrafenisliturgie om ‘vergane ideeen’ ten grave te dragen. Inhoudelijk een sterk stukje kritiek op de tijdsgeest, professioneel uitgevoerd, en voor de verzamelaars: er was een hele reeks leuke overlijdensberichten beschikbaar 🙂

Toch enkele bedenkingen, wat had u gedacht?

Voor de gelovige

Ten eerste mag dit een leermomentje zijn voor veel gelovigen die niet eens beseffen dat een kerkgebouw omwille van zijn gewijd karakter bijzonder respect verdient, ook buiten de uren van de eredienst. Ik ben bang dat niet weinig gelovigen die elke zondag trouw naar de kerk komen voor een gezellige dienst en koffie toe er niets van zouden begrijpen, zelfs verontwaardigd zouden zijn, als hun pastoor plots weigert de kerk te gebruiken omdat er in de loop van de week een of ander toneelstuk is opgevoerd. Of zeg ik nu net hetzelfde als wat het toneel bedoelde, dat de sakraliteit van een kerkgebouw een van die vergane ideeen is waarvoor een eervol requiem gepast is?

Voor de kerkelijke overheid

Ook is het een belangrijk precedent om in het achterhoofd te houden wanneer beslissingen worden genomen omtrent gedeeltelijke herbestemming of ‘nevenbestemming’ van kerkgebouwen, een scenario dat snel en enthousiast naar voor wordt geschoven in discussies over de toekomst van onze kerkgebouwen. Parochiegemeenschappen worden te klein om het onderhoud van de kerk te bolwerken en gemeentebesturen beginnen zich vragen te stellen bij het nut van een kerk die handenvol geld kost en nauwelijk gebruikt wordt. Verkoop of sloop is dan weer net een stap te ver en dus zoekt men tussenwegen.

Bisdommen hebben in Vlaanderen de gewoonte de lokale gemeenschappen de vrije teugels te laten. Of dat is uit respect voor de dynamiek van de lokale gemeenschap, dan wel uit weerwil of onmacht om rechtmatig gezag uit te oefenen, laat ik in het midden, maar zelfs de beste bedoelingen moeten worden getoetst aan de finale functie van onze kerkelijke infrastructuur: een plaats te zijn waar God woont. Gemakkelijk zal het niet zijn, want de grens tussen kunst en blasfemie is soms vaag, en de vraag zal rijzen of de kerk zich met dit voorbehoud wel genoeg openstelt voor de ganse samenleving…

Voor de ongelovige

de uitvaartMijn derde en laatste reactie is blijdschap. Ik ben verheugd dat zo’n theatermaker ook vandaag nog teruggrijpt naar de katholieke begrafenisliturgie om zijn ideeen in beeld te brengen. Niet alleen omdat daarmee wordt aangetoond dat die nog steeds relevant zijn, maar vooral omdat de uitvoering van zo’n werk ook een evangeliserend effect kan hebben. Afgaande op enkele gepubliceerde foto’s lijkt me de zorg voor de ‘liturgische’ uitvoering heel wat hoogstaander dan wat je in de gemiddelde parochie zult aantreffen. Daardoor worden mensen geraakt! Ik kan zelf getuigen hoe mijn geloof gegroeid is, niet door de ‘eigentijdse’ liturgie in de eigen parochie, niet door de omgang met gelovige ‘peers’ op mijn katholieke school, maar wel door kleine sprankeltjes katholiek erfgoed, vormen en beelden her en der opgepikt uit wat er al niet aan populaire cultuur op je afkomt, maar die me genoeg intrigeerden om stilletjes op zoek te gaan naar het geloof vanwaaruit ze voortkwamen en wat ze echt betekenden.

de uitvaartAls een onbevangen ongelovige, zonder vooroordelen over de kerk, zo’n toneelstuk zou bijwonen, zou dat een eerste stap kunnen zijn om te gaan onderzoeken waar al die symboliek vandaan komt en zou hij dat geloof best wel eens kunnen gaan apprecieren.

En dat het stuk beter niet uitgevoerd werd in een gewijde kerk, zou daarin geen verschil maken, maar zou hij later wel inzien…

Geroosterd geloof

And now for something completely different: meer grafiekjes !

Vroeger had je de inquisitie om je op het rooster te leggen als je van ketterij verdacht werd. Dankzij de moderne theologie — correctie: technologie — kan je nu jezelf digitaal op het rooster leggen. Het fysieke gehalte van de proef is daarmee teruggebracht tot interactie met muis en klavier. Inhoudelijk worden enkele tientallen meerkeuzevragen voorgelegd die niet eens veel voorkennis vereisen, dus hoewel ik geen idee heb wat vroeger de norm was, lijkt de kans me klein dat de intellectuele moeilijkheidsgraad van de test gestegen is. Het verloop van de ondervraging is bovendien een pak menselijker geworden, want na elke reeks vragen mag je zelf evalueren of je de vraagstelling pijnlijk — correctie: aangenaam — vond of niet (sic!). En het resultaat blijft hetzelfde: je eindigt op het rooster, althans jouw geloofsprofiel, met een kleiner risico tot publieke terechtstelling, dankzij de belofte dat informatie vertrouwelijk en statistisch behandeld wordt.

Ik heb het over de vragenlijst die je vindt op de nieuwe webstek www.dialoogschool.be, meerbepaald de vragenlijst getiteld PKG (“post-kritisch geloof”). Het is een onderdeel van de Thomas-website en de bevraging loopt internationaal blijkbaar al meerdere jaren onder de naam ECSIP (“enhancing catholic school identity project”). Je meldt je aan met een nieuwe registratie, vult de vragenlijsten in en krijgt de resultaten, waaronder dit rooster dat jouw positie in het PKG-veld weergeeft:

Mijn PKG-schaal
Mijn PKG-schaal

Flauw zeg!, hoor ik je denken, dit wetenschappelijk onderzoek zomaar te vergelijken met de inquisitie. Toch gaat de vergelijking verder op dan je van een louter wetenschappelijk onderzoek zou verwachten. Als je de begeleidende documentie doorneemt (“PKG for dummies”, maar dit vereist toch iets meer voorkennis dan de vragenlijsten zelf!) blijkt immers dat de verschillende posities op het PKG-veld niet neutraal gepeild worden. Er wordt niet alleen getoetst op *welke manier* je gelooft — dat is best interessant —, maar ook of je wel op de *juiste manier* gelooft. De titel van de tool geeft het antwoord reeds aan: het ideale geloofsprofiel is het ‘post-kritische geloof’.

Op dit rooster vind je de normatief ‘ideale’ geloofspositie voorgesteld als een groene bol:

Preferred belief style on theological grounds: normative viewpoint based on theological arguments. Situated far inside transcendent belief (the inclusion of transcendence is maximal), in the quadrant of second naiveté, just below the boundary with literal belief (though never touching it). This is the symbolic position where the ontological referent is present the most, without ever being presented directly. The authentic believer tries to build a relationship with God as intensely as possible, but continuously withstands the temptation to cross the boundary, to grasp God. He’s standing in the fullest mediation between God and man. Here, believing is an ongoing process of symbol interpretation, whereby God never allows himself to be presented directly, but breaks through from ‘the other side’.
Preferred belief style on theological grounds: normative viewpoint based on theological arguments. Situated far inside transcendent belief (the inclusion of transcendence is maximal), in the quadrant of second naiveté, just below the boundary with literal belief (though never touching it). This is the symbolic position where the ontological referent is present the most, without ever being presented directly. The authentic believer tries to build a relationship with God as intensely as possible, but continuously withstands the temptation to cross the boundary, to grasp God. He’s standing in the fullest mediation between God and man. Here, believing is an ongoing process of symbol interpretation, whereby God never allows himself to be presented directly, but breaks through from ‘the other side’.

Als ik nu de normatieve schaal bovenop mijn persoonlijk resultaat leg en daarop ook mijn zwaartepunt aanduid (de witte bol), scoor ik (volgens de normatieve schaal) wel goed op de as symbolisch-letterlijk, namelijk precies onder de scheidingslijn, maar op de schaal geloof-ongeloof heb ik nog een lange weg af te leggen! Ik kom nauwelijks boven het ‘iets-isme’ uit!

Mijn PKG-schaal met normatieve overlay
Mijn PKG-schaal met normatieve overlay

Maar er zal nog wel meer schorten aan mijn inroostering, want ik had mezelf een flink eind boven de horizontale as ingeschat…

Zoals al eerder op mijn blogje mocht duidelijk worden, heb ik immers een broertje dood aan het uitgangspunt dat bijbelverhalen niet letterlijk gebeurd hoeven te zijn zoals ze zijn opgetekend. Dat is het uitgangspunt in het linkerbenedenvak van de grafiek, de speeltuin van de moderne theologie, waar gewerkt wordt om — ik parafraseer — vanuit de deconstructie van een letterlijk geloof door externe kritiek, een nieuwe ‘post-kritische’ geloofsvorm te construeren. De normatieve schaal is dan nog zo ‘behoudend’ dat ze de ideale geloofspositie zo dicht mogelijk bij het veld van het letterlijke geloof plaatst, maar dan ook weer zodanig dat de grens zeker niet overschreden wordt.

Anderzijds mag je de zaken niet voorstellen alsof het louter tegenstellingen betreft. Deze grafiek geeft heel mooi weer dat enkel het totaalbeeld telt. Je kan op dezelfde as in beide richtingen scoren en je kan dus pas de ideale geloofspositie bereiken door in de twee richtingen, letterlijk geloof EN symbolisch geloof evenwichtig te scoren: zo geraakt je zwaartepunt in het midden.

Voor zover deze analyse onder theologen vandaag gemeengoed is, vraag ik me wel af hoeveel van hen het over hun lippen kunnen krijgen dat de ideale geloofspositie inderdaad een stevige component letterlijk geloof moet inhouden om niet te verglijden in symbolisme. De angst voor de externe kritiek (rechts boven, de speeltuin van de ‘publieke opinie’) — of is het misschien voor hun eigen schaduw? — zit er nog stevig in.

Mijn stelling is: het letterlijk geloof is en blijft het vertrekpunt, zonder echter de rijke symboliek van het geloof te ontkennen: wie die verwerft verrijkt zijn geloof en doet aan de letterlijke geloofsbasis niets af. Dat vind ik heel logisch. Je zou bijvoorbeeld kunnen stellen dat een van de wonderverhalen van Jezus, bijvoorbeeld hoe Hij over het water liep, niet letterlijk zo gebeurd is, omdat dat nu eenmaal niet kan, maar dat die bijbeltekst wel een heel diepe symbolische betekenis heeft. Dat is dus de deconstructie van het letterlijke geloof en een reconstructie van dezelfde tekst in een veel diepere interpretatie. Dat lijkt een heel mooi compromis, maar het zet wel het hele christelijke geloof op de helling. Als Jezus immers zo’n ‘klein’ wonder niet kon verrichten, hoe zou zich dan het ‘grote’ wonder van zijn verrijzenis hebben kunnen voltrekken? En als Jezus niet echt verrezen is, in wat voor een circus draaien we dan mee? Dus ja, je kan die verhalen letterlijk geloven EN de rijke symboliek krijg je er gratis bij!

Die redenering gaat natuurlijk ook op in de andere richting. Verhalen uit het oude testament, zelfs als die — in tegenstelling tot het nieuwe testament — niet als getuigenverslag zijn opgesteld, kunnen letterlijk geloofd worden, tot de schepping en de zondvloed toe, echter zonder de strijd aan te gaan met natuurwetenschap of geschiedkunde en zonder ook hun symbolische waarde te onderschatten. Dat is noodzakelijk omdat deze bijbelverhalen deel uitmaken van dezelfde waarheid als die waarover Christus spreekt en waarin Hij leeft. Een waarheid die voor mijn geloof dus relevanter is dan wat die andere wetenschappen leren, waarover ik in een andere context graag meer te weten kom.

Wat is nu de conclusie? Want eigenlijk gaat het over het project om scholen, of opvoeding in het algemeen, een katholieke identiteit te geven.

Over opvoeding

In de conclusies van het begeleidend document lees ik “Believing parents are often tempted to raise their children with a literal belief: believing in God like believing in Santa Claus. They presume that their children – through a necessary crisis – will deepen their faith in a symbolic direction at a later age. Perhaps it is wiser – theologically speaking – to have children participate in the symbolic faith attitude of adults from an early age? Are children already able to personally integrate a symbolic religious coping style? Is this a legitimate educational approach, pedagogically speaking?”

Daarop antwoord ik volmondig: Ja! Letterlijk geloof kan van jongsaf verrijkt worden met de symbolische dimensie. Er is geen enkele reden waarom kinderen het uitsluitend met een letterlijke interpretatie zouden moeten stellen.

Over onderwijs

Over onderwijs zegt het begeleidend document “Usually, courses of Catholic religious education in Flemish schools are caught in the dynamic between relativism (that scores high among students) and second naiveté (the ambition of the course). If teachers, while being engaged in a dialogue with plurality, hesitate to talk about God and the Christian faith explicitly, then religious education in schools risks getting stuck within a relativistic discourse.”

Hier wordt het probleem wel juist gesteld, maar de de oplossing wordt niet (volledig) aangereikt, alhoewel die vanuit de analyse heel logisch is. Om de ideale geloofspositie te bereiken moet inderdaad komaf worden gemaakt met het relativisme, echter niet door alles in te zetten op de ‘second naiveté’! Zonder letterlijke geloofscomponent biedt die geen pad dat naar de ideale geloofspositie leidt, want het zwaartepunt zal altijd veel te laag uitvallen. Zoals de conclusies zelf verwoorden: “this belief style could degenerate into a ‘religious’ attitude with a very general and non-specific content without a clear point of reference, in which any interpretation is possible.” Een andere insteek wordt wel in de conclusies gegeven: het is gemakkelijker om de ideale geloofspositie te bereiken vanuit een letterlijk geloof dan vanuit de positie van het symbolisch ongeloof… dus soms is het misschien de moeite waard een omweg te maken?

Mijn conclusie is dat het PKG-model wel een goeie analyse maakt van de geloofshoudingen en de punten waarin ze verschillen van mekaar, maar dan ook blijft steken in die verdeling. Door de ideale geloofspositie op de (niet te overschrijden!) grenslijn tussen de letterlijke en symbolische geloofshouding te zetten blijft de indruk bestaan dat het om een compromis gaat tussen tegenstrijdige visies, terwijl in wezen juist de synthese van beide visies (de hoge score in beide richtingen van de vertikale as) moet worden nagestreefd, zonder dat de een iets van de ander afdoet. Beide visies kunnen mekaar versterken. Dat idee zit wel vervat in het PKG-model, maar komt niet uit de verf: de manier waarop de conclusies worden geformuleerd doet me denken aan de witte kalklaag waarmee in zoveel van onze kerken het verleden en de ‘achterhaalde’ geloofsbeelden zijn weggeschilderd, vanuit een misplaatste euforie nu eindelijk het ‘ware inzicht’ te hebben bereikt, ook al gaat dat er — o, ironie — prat op wars te zijn van elke absolute waarheid.

Pre-Kritisch-Geloofsrooster
Pre-Kritisch-Geloofsrooster

 

 

R.I.P. Credomobiel

Als spin-off van mijn blogje onderhield ik geruime tijd de website en afgeleide app “Credomobiel”. Bezoekersstatistieken en app installs vallen echter danig tegen. Dat het de moeite niet loont, daar ben ik niet bang van, want elke bezoeker die een katholieke mobiele hulpbron ontsloten vindt, is winst. Ik vermoed echter dat het verzamelen van links zonder eigen ‘content’ aan te bieden, geen goed concept is om van te vertrekken, niet voor een website, en al zeker niet voor een app, omdat je zo niet door de zoekmachines erkend wordt.

Daarom heb ik nu alle verwijzingen overgedragen naar deze webstek, waar ze direct toegankelijk zijn in het linkse menu.

Monseigneur Pope

Kan jij ook zo’n deugd hebben van een goed onderbouwd, vlot geschreven, scherp opinierend artikel over geloof? Ben je ook dat onderhuidse weg-met-ons en alles-is-even-goed-relativisme zo beu als koude pap? Het katholieke geloof is geen koude pap, maar de inlandse bereiding heeft er spijtig genoeg veel van weg…

Gelukkig is ons geloof bij uitstek universeel en kunnen we dus zonder probleem over de grenzen kijken. Er zijn honderden goeie internationale blogs, waarvan ik er enkele tientallen Engelstalige in mijn nieuwslezer heb geprogrammeerd. Een daarvan steekt met kop en schouders boven de rest uit: de blog van msgr. Charles Pope, een priester uit het bisdom Washington DC in de VS.

Msgr. Charles Pope
Msgr. Charles Pope

Msgr. Pope is priester in een parochie van afro-americans die getuigt dat nieuwe evangelisatie een kwestie is van de dagelijkse en praktische verwezenlijking van het geloof in kleine dingen, maar zijn teksten tonen aan dat deze praktische orientatie wel degelijk berust op een oerdegelijk inhoudelijk fundament! De website van zijn parochie bevat veel teksten van msgr. Pope, zelfs geluidsopnames van al zijn homilieen!

Zijn artikelen getuigen van een heldere kijk op de katholieke kerk en haar geloof. Veel blogs kan je leuk vinden omdat ze op ietwat provocatieve wijze een mening ventileren waarin je je kan vinden. Pope’s blog geeft dat ‘vertrouwde’ gevoel ook, maar gaat toch een stapje verder. Van zijn blog kan je regelmatig ook nog wat opsteken. Hij schotelt zeker niet altijd dezelfde herkauwde kost voor.

Een artikel is pas echt goed als het niet alleen de waarheid zegt, maar tegelijk ook een uitdaging oplegt voor je eigen geloofsleven. Uit een goed artikel moet je enkele aandachtspunten kunnen halen waarvan je beseft dat je er in je geloofsontwikkeling nog verder aan moet werken. Niet om schuldbesef op te roepen, maar om te groeien. Als je dat gevoel hebt, dan is de lectuur en de tijd die je eraan besteedt tenminste geen nutteloos tijdverdrijf…

Hetzelfde gevoel heb ik bij de dagelijkse homilieen van die andere Pope, Franciscus. Die worden nog altijd ijverig naar het Nederlands vertaald en hebben sinds de website van het Vaticaan herwerkt werd, een volwaardige plaats gekregen in de rubrieken van RKDocumenten. Het oude overzicht is ook nog steeds beschikbaar.

Als afsluiter krijg je een stevige greep uit de verscheiden onderwerpen die msgr. Pope de jongste maand behandelde. Het is haast onvoorstelbaar hoe hij het voor mekaar krijgt… veel slapen doet hij niet, denk ik.

Stem ethisch!

Ben je er al uit hoe je gaat stemmen op 25 mei? Ik heb er toch wat moeite mee gehad. Niet dat ik de illusie koester dat de uitslagen werkelijk een verschil maken, tenzij er fantastische doorbraken komen. Maar goed, misschien is die hoop reden genoeg om de N-VA de kans te geven de vastgeroeste stellingen te doorbreken. De stemtest bevestigt trouwens mijn strategische keuze:

Resultaat van de stemtest
Resultaat van de stemtest

Alleen spijtig dat er, ook bij de N-VA, exemplaren rondlopen die er niet beter op vinden dan wisselmeerderheden te leveren in ethisch zeer bedenkelijke dossiers. De tijd dat stemmen op zo’n partij als een doodzonde beschouwd werd is voorbij, maar dat wil niet zeggen dat ik me op mijn gemak zou voelen om dat soort bolletjes rood te gaan kleuren… je weet immers maar nooit ;).

Gelukkig presteren ze bij De Morgen ook af en toe eens iets nuttigs, en onlangs maakten ze resultaten bekend van een enquete waarin de kandidaten op ethische vragen getoetst werden. Het is natuurlijk allemaal nogal simplistisch om hierop voort te gaan, maar vermits ik nu toch al partij heb gekozen, lijkt het me nuttig op basis van die resultaten kopstemmen te bepalen.

Op de website Stem ethisch! vind je de resultaten in een grote tabel. De oproep om daarmee aan de slag te gaan sloeg ik niet in de wind, en alvorens mijn eigen stemgedrag te bepalen maakte ik enkele grafiekjes.

Grosso modo komt het hierop neer: wie links op de grafiek staat is ‘conservatief’ en wie rechts staat is ‘progressief’. Afhankelijk van de vraagstelling is dat ‘helemaal eens’ of ‘helemaal oneens’ met de stelling.

“Een huwelijk moet enkel mogelijk zijn tussen een man en een vrouw”

Homohuwelijk
Homohuwelijk

Het homohuwelijk mag gerust een ‘instituut’ genoemd worden. Tegenstanders zijn absoluut marginaal, iedereen is ‘helemaal voor’.

“De overheid moet strengere regels opleggen over euthanasie”

Euthanasie
Euthanasie

Euthanasie behoort ook tot de verworven rechten van onze staat. Er is nog een zekere tegenstand, maar niet van die aard dat de beweging naar verdere uitbreidingen kan worden gestopt, zoals ook in de vorige legislatuur is gebleken.

“Een vrouw mag altijd kiezen om de zwangerschap te onderbreken”

Abortus
Abortus

De grafiek over abortus verrast wel. Dat het overwicht aan de ‘progressieve’ zijde ligt was natuurlijk te verwachten, maar er is een stevige piek van tegenstand, met name bij de N-VA. Op de vraag “Een vrouw mag altijd kiezen om de zwangerschap te onderbreken” geldt bij N-VA een negatief partijbreed standpunt (en bij Groen net omgekeerd, trouwens). Maar gelet op de manier waarop de vraag is gesteld betekent dat natuurlijk niet veel, want die polst enkel met zekerheid naar de optie de wet uit te breiden, en zegt niks over de mogelijkheid ze terug te schroeven, want wie ‘tegen’ is, kan evengoed het status quo willen bevestigen. Het echte standpunt van N-VA blijft dus in het ongewisse.

“Je mag altijd zelf beschikken over je levenseinde”

Geassisteerde zelfmoord
Geassisteerde zelfmoord

Maar dan komt de klap op de vuurpijl. Misschien volg ik de actualiteit niet genoeg, maar ik dacht toch niet dat hulp bij zelfmoord een hot issue was? Of hoe moet je de vraag “Je mag altijd zelf beschikken over je levenseinde” anders interpreteren? Toch blijkt daarvoor een breed draagvlak te bestaan onder onze politici, breder dan voor euthanasie of abortus, en manifest over de partijgrenzen heen!

Toon me alsjeblieft dat de cijfers verkeerd zijn gekopieerd of geinterpreteerd, want hier val ik van omver! Lees de grafiek, en je kan er prat op gaan dat dit het paradepaardje zal worden van de volgende regering, welke coalitie er ook aan komt.

Ik heb nog een grafiek, waarin wordt gekeken naar de verhouding tussen de geloofsovertuiging van onze kandidaten en hun globaal standpunt tegenover de vier ethische themas.

Invloed van geloof
Invloed van geloof

Je kan dat nu op twee manieren bekijken:

  1. de katholieken zijn de sterkhouders van de linkerzijde van de grafiek, zonder hen was de weerstand tegen het ethisch progressisme onbestaande, dus zij zijn de enige rem die ons rest
  2. als groep zijn de katholieken het sterkst vertegenwoordigd aan de rechterzijde van de grafiek, dus hun globale gewicht draagt bij tot het versnellen van de ethische ‘vernieuwing’

Een typisch katholiek verschijnsel, deze dualiteit? Hoewel de toestand hopeloos is, blijft er altijd een sprankeltje hoop?

Nu even weer wat praktischer: op wie moet ik nu eigenlijk stemmen? De partij is al vastgelegd, dus dan rest enkel de vraag welke kopstemmen ik uitbreng. Deze tabel geeft per partij en per stemming de ‘koplopers’ op ethisch vlak, die in een globaal resultaat aan de linkerzijde van de grafiek zaten (laten we coulant zijn). De webiste Stem ethisch! geeft een analoge evaluatie.

Voor NV-A in Antwerpen geeft dit:

Europese verkiezingen 11e Plaats Matthias Storme
9e Plaats Simonne Vanoppen

 

Federale verkiezingen – Provincie Antwerpen 22e Plaats Carine Leys
3e Opvolger Wim Van Der Donckt
9e Opvolger Liesbeth Verstreken

 

Vlaamse verkiezingen – Provincie Antwerpen 16e Opvolger Frank Boogaerts
21e Plaats Melikan Kucam
2e Opvolger Jan Hofkens
4e Opvolger Paul Cordy

Veel geluk ermee!