De kostprijs van een parochie

Er is veel te doen over hervorming van het parochielandschap. Ik vraag me soms af of de gemiddelde gelovige (en niet-gelovige) beseft wat dat zoal kost, een kerk openhouden, en wie dat allemaal betaalt.

De middelen van een parochie worden beheerd door de kerkraad (de kerkfabriek) en door de parochiale werken (een vzw). De kerkfabriek beheert ‘het tijdelijke van de eredienst’, dat is het kerkgebouw en de andere eigendommen van de kerkfabriek, zoals bijvoorbeeld de pastorij, en aankoop en onderhoud van materiaal en verbruiksgoederen nodig voor de eredienst.  De kerkfabriek is een openbare instelling bevoogd door de staat en door de kerkelijke overheid. In Nederland kent men zo’n instelling niet. De parochiale werken beheren het geld voor de dagelijkse werking van de parochie en kunnen ook over eigendommen beschikken (bijvoorbeeld een parochiezaal).

Ik neem de cijfers voor onze parochie als voorbeeld, zonder grote geheimen te verklappen, want de cijfers van de kerkfabriek zijn zowiezo publiek.

De exploitatie van onze parochie kost zo’n slordige 40.000 euro per jaar, daarvan gaat 60% naar onderhoud, energievoorziening en verzekering van de gebouwen: kerk, winterkapel en pastorij. De rest gaat naar allerhande materiaal en andere benodigdheden voor de dagelijkse werking, oneerbiedig gezegd gaande van hosties voor de mis tot de koekjes bij de koffie op de pastorij.

Aan de inkomstenzijde komt 30% binnen vanuit de geloofsgemeenschap(pen), via omhalingen, giften, vergoeding voor begrafenissen enz. Nogeens 30% wordt gewonnen door het verhuren van eigendommen en de resterende 40% krijgen we via de kerkfabriek van de stad. Merk op dat de kosten voor investeringen aan de gebouwen en de bezoldiging van de priesters hierin niet zijn opgenomen, die kosten worden ook op de overheid verhaald en mochten we die bij optellen, zou een jaarlijks budget van 100.000 euro geen verrassing zijn.

Laat ons dat bedrag nu eens terug in perspectief plaatsen van de gemiddelde gelovige in de kerk. Elke zondag zijn dat er optimistisch geschat zo’n 100-tal. De volledige kostprijs bedraagt omgerekend 17 euro per kerkbezoek, waarvan 40% door de staat gesubsidieerd. Vergelijk het bijvoorbeeld met wat een theaterticket kost.

Dezelfde berekening kan ook top-down benaderd worden. De Belgische staat betaalt  jaarlijks een kleine 100 miljoen euro lonen uit aan priesters en parochieassistenten, dus zo’n 10 euro per burger. De Vlaamse gemeentes dragen jaarlijks een goeie 75 miljoen euro bij om de tekorten van de kerkfabrieken te dekken (gemiddeld 50% van de omzet) en investeringen in de kerkgebouwen te financieren, dus weer zo’n 10 euro per burger (en dan zijn nog niet eens de kosten inbegrepen voor kerken die de status van beschermd monument hebben!). Jaarlijks wordt dus landelijk met een collecteschaal rondgegaan, waarin elke Vlaming 20 euro neertelt, ook jouw ongelovige buurman, opdat jij ’s zondags de heilige Mis zou kunnen bijwonen. Zou men dezelfde collecte willen ophalen alleen bij de kerkgangers, optimistisch geschat 5% van de bevolking, zou de jaarlijkse bijdrage 400 euro bedragen per gelovige. Omgerekend betekent dit dat elke keer als je ’s zondags naar de heilige Mis gaat, de staat bij jouw bijdrage 8 euro extra in de collecteschaal legt.

Die 8 euro is niet zichtbaar, maar dat maakt ze er niet minder werkelijk om. Kijken we even naar onze buren. In Duitsland bijvoorbeeld bedraagt de Kirchensteuer gemiddeld 8% van de afgedragen belastingen (nota: alleen ingeschreven gelovigen betalen die extra belasting!). Een Vlaming met een bruto maandloon van 2000 euro betaalt daarop 500 euro belastingen, dus als hij katholiek was, zou hij maandelijks 40 euro extra kerkbelasting betalen. Dat zit niet ver van de Vlaamse cijfers, maar wel een pak zichtbaarder.

Een Vlaamse gelovige zou zich best af en toe de hypothetische vraag stellen: zou het dat me waard zijn?

Jaarlijks budget voor lonen van priesters en parochieassistenten en voor kerkgebouwen en eredienst in Vlaanderen. Totale omzet 175 miljoen euro.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *