Met schaar, plakband en Tipp-Ex naar de nieuwe toekomst

8 maart. De conservatief-katholieke blog Fortes in Fide vertaalt een artikel van de Italiaanse vatikaankenner Sandro Magister, die schrijft: De woorden “echtbreuk” en “homoseksualiteit” zijn beide verdwenen uit het leergezag van de Kerk, het hoogste leergezag dat van de paus. Lees het artkel om Dom Giulio Meiattini, een benediktijnerabt, aan het woord te horen, die vermoed dat er een bewuste strategie achter schuilt.

Kantoren in het Minitrue

21 maart. We zijn een week na de schietpartij in een moskee in Nieuw-Zeeland. Dat deze veel meer media-aandacht krijgt dan soortgelijke aanslagen op christelijke doelwitten, liet ik aan me voorbijgaan. De empathische en mediagenieke regeringsleidster Jacinda Ardern sprak: “u zult mij zijn naam niet horen uitspreken” en werd terstond zowat de hemel in geprezen, maar ze had het over meer dan een symbolische gevoelsuiting. The American Conservative wijdt een artikel aan de digitale nasleep van zo’n misdaad: een effectieve massale dieptereiniging van informatie over de dader en over de slachtpartij op het web en in de sociale media.

22 maart. Ondanks bovenstaande berichtgeving, heeft de Nederlandse diversiteitswebsite NieuwWij het over een studie die berichten in de pers heeft zitten turven en vaststelt dat “negatieve berichtgeving over moslims domineert”. Het bericht beperkt zich tot de percentages, maar de teneur is duidelijk.

22 maart. Via de katholieke nieuwswebsite Cogitationes Cordis Ejus verneem ik het bericht op RK Documenten dat vaststelt dat in de aankondiging van de missen waaraan de Paus deelneemt, de viering op Witte Donderdag van de instelling van de Eucharistie om onduidelijke redenen blijkt te ontbreken.

Winston Smith herschrijft het nieuws

23 maart. De Vlaamse opiniewebsite Doorbraak kondigt het nieuwe boek aan van Johan Sanctorum “Na het journaal volgt het nieuws”, waaruit deze quote op Twitter mijn aandacht trok: “De lezer moet dus zelf voor journalist spelen en constateert dat er van alles niet klopt, dat er dingen verzwegen worden, dat de informatie wordt ingekleurd.”

23 maart. Eveneens op Twitter lees ik dat “de lokale tv-zender van Barcelona  een verbod heeft opgelegd gekregen van de Spaanse Centrale Kiescommissie. @beteve mag de uitdrukking ‘politieke gevangenen’ niet meer gebruiken, op straffe van geldboetes.”

Winston Smith schrijft in zijn geheime dagboek

Die avond bekeken we thuis de film 1984, naar het boek van Georges Orwell. Het hoofdpersonage is op het Ministerie van Waarheid (Minitrue) belast met het aanbrengen van aanpassingen in de nieuwsberichten. Het heeft toch een zeker profetisch karakter, hoewel de praktijk in de tijd waarin het boek werd geschreven ook niet uit de lucht gegrepen was, evenwel—net als in de film—uitgevoerd met plakband en schaar.

Als ik een krant of een website open, zie ik geen sporen van het werk met plakband en schaar, maar ik merk dat de equivalent digitale werktuigen meer dan ooit druk gehanteerd worden.

This shot was taken as a reminder of the embarrassment that can be caused when using this stuff and thinking that no one can read the mistake it is supposedly hiding!!

Wat me de aanzet heeft gegeven om bovenstaande reeks over nepnieuws op te sommen, is dit charmante bericht dat ik oppikte op de Twitterfeed van @koenfucius, over de verrassend goede verkoopcijfers van archaische middelen om teksten te corrigeren zoals Tipp-Ex. Het artikel besluit met volgende cultuurfilosofische beschouwing:

Wite-Out is a strange place for serial-killing Millennials to offer clemency. In part, the attraction to the material is the same as any other handmade or small-batch product: The physical act of covering up a mistake is imperfect but more satisfying than simply hitting backspace. There’s also a poignancy to a screwed generation gravitating toward Wite-Out. You can’t erase the past anymore than you can erase a printed typo or a written error—but you can paper it over and pretend it didn’t happen.

Broeder Marcin over metanoia

Het deed me denken aan de preek die onze pastoor vanmorgen hield over bekering, in het Grieks metanoia. Als je in je huis een vochtplek hebt, zei hij, volstaat het niet die opnieuw te overschilderen. Je moet het pleisterwerk en misschien zelfs de muur afbreken en opnieuw opbouwen, bezetten en dan pas schilderen. Het geeft veel werk en stof, maar het resultaat is mooi.

Fake news of newspeak is oplapwerk, het zorgt niet voor een bekering van binnen.

De laatste hogepriester profeteert

Vanavond stak ik wat op in het eerste deel van de vastenrecollectie in onze parochie. EH. Robert Matheus beent voor ons het lijdensverhaal uit. Deze cryptische passage heeft hij mooi uitgelegd:

Maar één hunner, Káifas, die dat jaar de hogepriester was, sprak tot hen: Weet gij geen uitkomst? Beseft gij dan niet, dat het goed voor u is, dat één mens sterft voor het heil van het volk, en niet het hele volk te gronde gaat? Dit zei hij niet uit zichzelf. Maar als hogepriester van dat jaar profeteerde hij, dat Jesus sterven zou voor het heil van het volk; en niet voor het volk alleen, maar ook om de verstrooide kinderen Gods bijeen te brengen.

Jh 11:49-52

Hoe kan Kaifas, die toch de laatste zou zijn om Jezus als Heiland te erkennen, nu met deze woorden profeteren? De verklaring zit precies in de ongerijmdheid, die zoals altijd een teken is van Gods inmenging in het gebeuren! Kaifas wil het volk redden van Jezus, maar spreekt daarmee onbewust de profetie uit dat het volk gered zal worden door Jezus. Het is de Goddelijke voorzienigheid die dit heeft beraamd en niet toevallig kwamen deze woorden uit de mond van Kaifas! Die vervult immers als laatste in een lange rij de rol van hogepriester; een rol die enkele dagen na zijn uitspraak zonder betekenis wordt, omdat Jezus door zichzelf te offeren het eeuwig hogepriesterschap opneemt.

O goddelijke ironie!

Kaifas en Annas

Nieuws over de Tridentijnse mis in Antwerpen

Via epost ontving ik onderstaand bericht:

DE TRIDENTIJNSE H. MIS
VERHUIST
vanaf zondag 7 april 2019 om 9.00 u.
NIEUWE LOCATIE:
KERK VAN SINT-MICHIEL EN SINT-PETRUS
CUYLITSSTRAAT 24, 2018 ANTWERPEN
(ingang langs de Amerikalei)
VAN HARTE WELKOM!

L.S.,
Na bijna 4 jaar te gast te zijn geweest in de kerk van Kristus Koning, verhuist de Tridentijnse H. Mis. Alle praktische aspecten zoals aanvangsuur, priester, biechtgelegenheid enz. blijven identiek. Deze H. Mis wordt ingericht door het bisdom omdat een aantal gelovigen dit destijds vroegen. Eén van die gelovigen was wijlen
Kris Clauw. Gedenk hem in uw gebeden.
Financieel wordt de H. Mis ondersteund door het verbond Pro Petri Sede. Wenst u te steunen dan kan dat op rekening IBAN BE92 0689 0252 6423, p/a Hemelstraat 36, 2018 Antwerpen, met mededeling Tr. H. Mis. Dank bij voorbaat.

De Sint-Michiels-en-Sint-Petruskerk behoort misschien officieel niet tot de reeks van Antwerpse monumentale kerken, maar het is vast en zeker één van de mooiste—en grootste—kerken van onze stad. Ik bezoek ze zelf af en toe om de mis op zondagavond bij te wonen, een ideale fall-back als het ’s ochtends niet lukt. Wie de kerk niet kent, kan het interieur bewonderen in 3D of de drone-opname bekijken.

Kerk van Sint-Michiel en Sint-Pieter in Antwerpen

Zoek je elders een Tridentijnse mis, dan is er een kaart met een overzicht van Tridentijnse missen in Vlaanderen. Via dezelfde link krijg je ook een kaart met een overzicht waar er biechtgelegenheid is, dat kan in de Vasten zeker van pas komen! De gegevens voor biechtgelegenheid pluk ik van de website van het Nederlandse Sint-Janscentrum. Voor de tridentijse missen vond ik de website Mysterium Fidei als bron.

Altijd dezelfde gezichten

Bij het aantreden van paus Franciscus, nu zes jaar geleden, schreef ik een artikeltje op mijn blog getiteld “Een nieuw gezicht van Jezus“. Ik maakte daarin de bedenking dat we met Johannes-Paulus II, Benedictus XVI en Franciscus drie heel verschillende pausen hebben, die elk een ander gezicht van dezelfde Jezus laten zien.

“Voor de buitenwacht zijn dat allemaal heel verschillende gezichten, en lijkt het alsof een andere paus ook meteen een andere kerk betekent. Een gelovige echter herkent de verschillende gezichten van een en dezelfde Christus, die eeuwig en onveranderlijk is.”

Jezus heeft verschillende gezichten. Hij is priester, leraar, rechter. Hij kan zalvend zijn, maar ook boos. Hij kan barmhartig zijn, maar ook op de proef stellen. De Kerk mag blij zijn dat de opeenvolgende plaatsvervangers van Christus op aarde zo’n verscheidenheid van gezichten tonen!

Maar hoe zit dat met de bisschoppen?

Bij het heengaan van mgr. Danneels beschrijft Emmanuel van Lierde hem in Tertio terecht als een “christelijk humanist en consensuszoeker”. Pieter Bauwens op Doorbraak analyseert vervolgens zijn rol in de meest recente bisschopsaanstellingen: “De opluchting was groot bij Danneels toen zijn ‘poulain’ Josef De Kesel in 2015 de nieuwe aartsbisschop van Mechelen werd. Sommigen zagen er ook zijn hand in en meten hem een groot aandeel in die benoeming aan. Met De Kesel in Mechelen, Johan Bonny in Antwerpen en Lode Aerts in Brugge zijn al zeker drie erfgenamen van Danneels bisschop in Vlaanderen. De kans is groot dat daar met de nieuwe bisschop van Gent, die op dit moment gezocht wordt, nog een vierde bijkomt.”

“De kans is groot dat daar nog een vierde bijkomt”

Ik tel één en één op en kom tot de slotsom dat we in Vlaanderen met een selectie bisschoppen zitten, die zowat allemaal een doorslagje zijn van mekaar en dan stel ik me de vraag of de Kerk in Vlaanderen wel echt blij moet zijn met vier “christelijke humanisten en consensuszoekers” aan het hoofd?

Voor zover het profiel van een “christelijk humanist en consensuszoeker” al mag gelden als een gelaat van Jezus, vind ik dat er best wat meer verscheidenheid zou mogen zijn!

Suspens en hoop en de jeugd van tegenwoordig

Ik ben de laatste om over “de jeugd van tegenwoordig” te beginnen. Het is me al lang duidelijk dat oudere generaties zonder het te beseffen de jeremiaden van hun eigen ouders herhalen en dat dit verschijnsel een eindeloos weerkerend fenomeen is.

Toch ben ik tot de slotsom gekomen dat de generatie die nu opgroeit, van alle hoop verstoken is!

Gisteren keek ik met de kinderen naar Star Trek The Motion Picture. Voor nummer één draaide het gebeuren eigenlijk om de pauze, wanneer er dessert was. De tweede zat heel de tijd te draaien en te woelen, want het was allemaal veel te moeilijk en de derde heeft lekker liggen slapen.

Mij viel de film buitengewoon goed mee. Ik had hem een kleine dertig jaar geleden al gezien en ik herinnerde me enkel de ontknoping. Dat gebeurt me uiterst zelden: een aflevering van een detectivereeks kan ik al binnen het half jaar met evenveel spanning opnieuw bekijken. Wat ik me niet meer herinnerde was de sfeer van de film. Ik verwachtte me aan toch enigszins actieve confrontaties met onbekende buitenaardse wezens, maar die confrontatie speelde zich uitsluitend af op het niveau van psychologie en emoties. Een “trage” film dus, met veel abstracte beelden, verstilde gelaatsuitdrukkingen en goeie sf-muziek, waarin het eigenlijke plot in de suspens verscholen zit.

/!\ verklappingswaarschuwing voor het vervolg van dit artikel /!\

De boodschap die de film geeft, is er een van hoop. De mechanische levensvorm die Aarde bedreigt, heeft qua wetenschappelijke kennis zowat alles wat er te kennen valt in het heelal doorgrond en is nu op zoek naar de Schepper van het geadopteerde ruimtetuig V’ger, dat de opdracht heeft om alle verzamelde kennis terug te sturen naar de Aarde (en dat uiteindelijk de fictieve NASA-ruimtesonde Voyager VI blijkt te zijn). Vanop Aarde wordt er na 300 jaar natuurlijk niet meer geantwoord op de antieke radiosignalen van de ruimtesonde en daardoor raakt de mechanische levensvorm behoorlijk gefrustreerd. Door de confrontatie met de “koolstofgebaseerde infectie” (lees: de bemanning) van het ruimteschip Enterprise, leert de mechanische levensvorm echter ontdekken dat er toch nog evolutie mogelijk is, voorbij de maximalisatie van wetenschappelijke kennis, in het voor een mechanische geest onvatbare verschijnsel van de “hoop”.

De moraal van het verhaal

De hoop, een beetje veralgemeend, is de menselijke capaciteit om verwachtingen te koesteren die helemaal niet empirisch gefundeerd zijn. Hoop is dus ook een beetje wat je nodig hebt om een film te appreciëren die een verhaal brengt dat zich niet klip en klaar in flitsende actie voor de ogen van de kijker ontvouwt, om achter de beelden en de muziek op zoek te gaan naar de emoties en onuitgesproken ideeën.

Wordt planeet Aarde bedreigd door een mechanische intelligentie? Of erdoor gered? Of geen van beide?

De steekproefsgewijze vaststelling van een totaal gebrek aan waardering voor deze film bij de hedendaagse jeugd, stemt me pessimistisch. Wat rest er hen nog aan verbeelding en aan hoop? Zelfs de klimaatmarsen, die door de ‘oudere generatie’ worden opgehemeld als tekenen van hoop in de jonge generatie, zijn—in de beleving van deze film—slechts een bevestiging van hun gebrek aan hoop, want zij zoeken evolutie naar een nieuwe toekomst uitsluitend in de mechanische controle over het klimaat, het “systeem”.

Ik zou ze voorwaar liever op straat zien gaan met een slogan als “de verbeelding aan de macht!”

Of herhaal ik nu toch de jeremiade van alle tijden?

Mr. Spock speelt een belangrijke rol in de film. Zijn logische brein blijkt niet verbeeldingloos genoeg naar Vulcaanse normen, maar is toch het meest ontvankelijk voor communicatie met de mechanische intelligentie.