Categorie: Blog

De ware godsvrucht tot de heilige Maagd is standvastig

4) De ware godsvrucht tot de heilige Maagd is ook standvastig: ze bevestigt een ziel in het goede en bewerkt, dat zo iemand zijn oefeningen van godsvrucht niet licht achterwege laat. Hij wordt erdoor versterkt in zijn verzet tegen de wereld met haar gebruiken en opvattingen, tegen het vlees met zijn leegtes en driften, tegen de duivel en zijn bekoringen. Een echte vereerder van de heilige Maagd is dan ook allerminst wispelturig, droefgeestig, angstvallig of vreesachtig. Zeker, ook hij struikelt weleens en heeft zijn ogenblikken van dorheid in de devotie. Maar als hij valt, dan steekt hij zijn hand uit naar zijn goede Moeder en staat weer op. En wanneer hij smaak noch gevoelige godsvrucht gewaar wordt, maakt hij zich daarover niet ongerust. De rechtvaardige en trouwe dienaar van Maria leeft immers van het geloof in Jezus en Maria en niet van zijn zintuigelijk gevoel.

Over de Volmaakte GodsvruchtAbonneren per email (dagelijks van 2/12/2019 tot 28/11/2020)

LIVESTREAMMASSSOUNDSCAPE – een artistieke interpretatie van 12 live uitgezonden eucharistievieringen 

Tijdens de coronacrisis zijn alle missen opgeschort. De Kerk volgt voetstoots alle maatregelen die door de burgerlijke overheden worden genomen. Nochtans geeft ze daarmee een sterk wapen uit handen. De eucharistie is immers het krachtigste gebed dat de Kerk heeft. Waarom priesters niet verzocht worden (en in Vlaanderen eerder ontmoedigd worden) allemaal de mis te blijven opdragen, die zoveel mogelijk te streamen, om zo de gebedsintenties van hun parochianen met de hoogste dringendheid tot bij God te brengen, is mij een groot raadsel. Het lijkt alsof de Belgische bisschoppen een lock-down in de Hemel hebben opgelegd.

Alles opgeteld echter, zijn er gelukkig (met name in Nederland) nog heel wat kerken of kapellen waar het heilig misoffer voor ons heil dagelijks wordt opgedragen en waarvan we via livestream getuige kunnen zijn. 

Het multimediale aspect van zo’n livestream opent perspectieven voor creatieve benaderingen. Daaraan heb ik me gewaagd, in het grootste respect voor de heilige handelingen en teksten, maar hopend dat ook de bewerking een meditatieve ruimte schept waarin plaats is voor God. 

Concreet heb ik vorige donderdag een dozijn livestreams gedownload, sommige met video en audio, van andere enkel de klank. Die tracks heb ik samengevoegd en gesynchroniseerd, met de consecratie als gemeenschappelijk ijkpunt op de tijdschaal. 

De consecratie is het hoogtepunt van de liturgie. Als je erover nadenkt wat er precies gebeurt op dat ogenblik, besef je dat de grenzen van tijd en ruimte vervagen. Het offer van de mis is geen losstaande gebeurtenis, het is geen symbolische herinnering aan een gebeurtenis, noch een herhaling van iets, nee, waar we getuige van zijn, wat we zelf ervaren, is het sterven van Christus aan het kruis op de berg Golgotha nabij Jeruzalem, omstreeks het jaar 33 van onze tijdrekening. We zijn getuige van dat offer doorheen de grenzen van tijd en ruimte. Elke eucharistie, in eender welke kerk over de ganse wereld, op eender welk tijdstip, is een venster op dat ene, singuliere moment van Verlossing. Tegelijk zijn we, over diezelfde grenzen van tijd en ruimte heen, verbonden met alle gelovigen die ooit, ergens, een eucharistie mee beleven/beleefd hebben/zullen beleven.

Daarom komen dus in het filmpje alle tracks samen op precies dat moment! Wanneer ik mijn eigen compilatie voor de eerste keer bekeken, was dat een kippenvelmoment.

Het beeld is in de montage slechts bijkomstig. Wat ik vooral heb willen bereiken is het creëren van een soundscape, een landschap van geluid. De compilatie bevat missen volgens de gewone en volgens de buitengewone vorm van de liturgie, in verschillende talen, die door mekaar of langs mekaar aan het woord komen. Eerder dan de teksten te beluisteren of te begrijpen, is het de bedoeling dat je tot rust kan komen in het geroezemoes.

Eigenlijk mag je jezelf even God wanen als je de LIVESTREAMMASSSOUNDSCAPE beluistert, want zo moet het voor God klinken, als wij hier beneden in zoveel kerken allemaal door mekaar heen de eucharistie vieren en onze gebeden tot Hem richten. Maar tijdens de consecratie vallen al onze gebeden samen en staan we aan de zijde van de Vader, voor wie er geen voor en na is, die aanschouwt hoe zijn Zoon moet sterven aan het Kruis. 

Dit is een lijstje van de missen die zijn verwerkt in de video:

Beelden en geluid:

  • Ariënsinstituut (Utrecht, NL)
  • Casa Santa Marta (Vatikaan)
  • FSSPX Kapel van het Allerheiligste Sacrament (Antwerpen, B)
  • Maria-Geboortekerk (Nijmegen, NL)
  • Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Antwerpen, B)
  • Sint-Bavokathedraal (Haarlem, NL)
  • Sint-Maurusparochie (Holsbeek, B)
  • Sint-Willibrordusparochie (Lisse, NL)

Enkel geluid:

  • FSSP Fribourg (Zwitserland)
  • FSSP Guadalajagara (Mexico)
  • FSSP Los Angeles (VS)
  • FSSP Warrington (VK)
  • Louis Vierne: Messe Solennelle, Opus 16 (A recreation of a Traditional Latin Mass at Saint-Sulpice, Sunday of the Resurrection)

Behalve de laatste, zijn het allemaal livestreams uitgezonden op donderdag 26 maart 2020.

Wens je zelf een mis, opgedragen achter gesloten deuren, live te volgen of later te bekijken, bezoek volgende pagina’s:

Communicatie over de communie tijdens lock-down

De (sociale) media bezorgen ons een stortvloed van nieuws over de corona-epidemie. Duizelingwekkende cijfers, dramatische getuigenissen, adembenemende voorspellingen en het moeizame proces om harde maatregelen te treffen.

Anton de Wit schreef een artikel “Ik leg me neer bij welke overheidsmaatregel dan ook“, zich beroepend op het dertiende hoofdstuk van Paulus’ Romeinenbrief. Voor gelovigen draagt de overheid niet het hoogste gezag, niettemin is het verdienstelijk zich eraan te onderwerpen. Dat hebben de kerken dan ook voetstoots gedaan. 

Communicatie over zo’n maatregelen moet concreet en duidelijk zijn. Er is ook weinig tijd om de verwoording te wikken en te wegen. In dat proces is jammerlijk voorbijgegaan aan het belang dat de eucharistie heeft in het leven van een gelovige. De aankondiging van de opschorting der missen had even goed die van de opschorting van een toneelstuk of een voetbalwedstrijd kunnen zijn.

Alsof voor gelovigen de eucharistie niet méér noodzakelijk is dan het toneelstuk of de voetbalwedstrijd voor de liefhebbers van die respectieve vormen van vermaak!? Alsof bisschoppen slechts instaan voor de lichamelijke gezondheid van hun gelovigen!?

Om een alternatief te bieden, verschenen de overzichten met de live uitgezonden eucharistievieringen. Ook verschenen er talloze mededelingen, onder meer van de bisschoppen, over alternatieven in persoonlijk gebed of naastenliefde.

Ik vrees (en ik hoop) dat er desondanks veel gelovigen met onbeantwoorde vragen blijven zitten, voor wie de eucharistie het zwaartepunt van hun geloofsleven is, voor wie de sacramenten levensnoodzakelijk zijn. Winkels met “levensmiddelen” mogen open blijven, maar kerken niet. Vanuit een bepaalde geloofsvisie is dat niet erg consequent. 

Een antwoord op die vragen zal men op Kerknet niet vinden. “Bid maar een beetje meer, en het is ook goed”, is het antwoord dat je daar krijgt. Ook voor priesters lijkt de boodschap me onduidelijk. Waarom worden ze niet aangespoord om de eucharistie te blijven opdragen, maar dan zonder gelovigen, om de parochie daarvan op de hoogte te stellen en waar mogelijk een livestream of audio-verbinding te voorzien?  

Het zou mooi zijn, mochten ook deze gelovigen een antwoord op hun vragen vinden, in een kerkelijke taal die zij begrijpen. Zo las ik op de website van de Sint-Angeskerk in Amsterdam het artikel met de aankondiging van de opschorting van de missen en hoewel de feitelijke boodschap dezelfde is, maakt de verwoording duidelijk dat de bezorgdheid van de praktiserende gelovigen ernstig genomen wordt. “Daar kan je wat mee”, zouden ze in Nederland zeggen, denk ik. 

Voorlopig heb ik in heel de kerkelijke stortvloed van nieuws nog maar éénmaal een concreet antwoord opgevangen voor gelovigen die worstelen met hun onmogelijkheid aan het sacrament van de eucharistie deel te nemen, laat staan de communie te ontvangen, en dat is in de dagelijkse livestream “Vieren met de bisschop” op 18 maart, in de 9de minuut, wanneer mgr. Bonny het heeft over de “communie van verlangen”. Deo Gratias!

Die livestream is, naast de reeds geplande radio- en tv-missen, de enige die op Kerknet wordt gepromoot. Waarschijnlijk omdat die heel professioneel wordt gemaakt. Een andere verzuchting die niet weinig parochianen hebben is, naar mijn aanvoelen, dat zij de band met hun vertrouwde parochiekerk verbroken voelen. Met de hedendaagse technologie is het echt niet moeilijk om een livestream op te zetten. Er zijn heel wat parochies die het doen, maar nog meer die er blijkbaar niet erg van wakker liggen. Ook daar ontbreekt op Kerknet alle informatie, bijvoorbeeld een goeie handleiding over hoe je met eenvoudig audiovisueel materiaal aan de slag kan gaan voor je eigen livestream. En ja, dat zal een beetje amateuristisch zijn, maar zeg nu eerlijk, dat is een gewone mis vaak ook 😉 

We mogen echter niet klagen. De meest tragische berichten vanuit Italië zijn die over coronapatiënten die overlijden in een ziekenhuis, afgezonderd van hun familieleden. In dit artikeltje getuigt een franciscaan welke beperkingen wegens het infectiegevaar worden opgelegd bij het bezoek van zieken op hun sterfbed. Zelfs de kist met het lichaam van een overledene kan door de nabestaanden niet worden gegroet. Als we dan toch een beetje meer moeten bidden, laat ons dan bidden om genade af te smeken voor slachtoffers die eenzaam sterven op een ziekenhuisbed en voor hun nabestaanden in lock-down!

Illustratie: The Presence of Jesus Christ in the Holy Eucharist is like a consuming fire, 2003 (w/c on paper), Wang, Elizabeth

Roma locuta, causa perpetua est

De ontlading na de publicatie van de exhortatie Querida Amazonia is groot. Veel gelovigen reageren spontaan. Ze voelen zich boos, teleurgesteld, opgelucht of euforisch. Bij jezuieten is die reactie altijd iets complexer. Ik licht er twee toe, die toch de moeite waard zijn.

Jos Moons sj schreef een opinieartikel in het Nederlands Dagblad. Hij vindt dat we het geluk dat het geloof ons schenkt minder moeten laten afhangen van wat de Paus zegt en doet, want “de klaagzang der traditionalisten met het keervers ‘verwarring’ wordt steeds meer een duet met de katholieken van het midden [lees: progressieve katholieken, nvda].” Het is duidelijk dat dit artikel niet tot stand was gekomen, indien de exhortatie wél aan de verwachtingen had voldaan, maar niettemin drukt het heel mooi uit dat de Kerk het meest gebaat is bij voorzichtigheid en standvastigheid als atmosfeer waarin elke gelovige zijn eigen pad kan gaan om “de frisse lucht [te snuiven] van rustig het goede te doen”. De vraag is of we die lucht zo fris zullen kunnen houden, eens we de Paus helemaal overbodig hebben gemaakt.

Nikolaas Sintobin sj deelde een artikel uit La Croix International. Op basis van bepaalde zinswendingen in de inleiding van de exhortatie zou de Paus een achterpoortje hebben ingebouwd, waarmee de slottekst van de synode, inclusief de goedkeuring viri probati te wijden, stiekem mee deel gaat uitmaken van het magisterium (leergezag van de Paus). Deze methode is nog gesofisticeerder dan het inlassen van controversiele inhoud in een voetnoot, zoals de Paus in Amoris Laetitiae al uittestte. Het werkt als volgt: ook al rept de Paus met geen woord over gehuwde priesters in zijn exhortatie, wanneer de Zuidamerikaanse (of Duitse?) bisschoppen morgen toch tot wijdingen van viri probati willen overgaan, kan de Paus via het achterpoortje gaan en zonder er meer woorden aan vuil te maken de nodige toelatingen verschaffen, omdat hij de besluiten van de synode impliciet heeft bekrachtigd als leergezag voor de Kerk. Dit is een regelrechte jezuietentruc (wellicht dezelfde die Luk Vanmaercke roemt in DS, wat ik achter de betaalmuur niet kon verifieren), waar je eigenlijk niet zo erg trots op moet zijn, vind ik persoonlijk. Als je deze ronduit misleidende communicatiemethode besproeit met het aroma van een “voortdurend proces van onderscheiding“, is er echter niets meer tegen in te brengen, want met de Heilige Geest valt niet te spotten!

Het geheime magisterium

Lezenswaardig was vorige maand het artikel van Father Raymond J. de Souza over het “geheime magisterium” van de Paus, dat progressieve waarnemers her en der ontwaren. Zij doen aan whisful thinking en menen op de hoogte te zijn van de onuitgesproken overtuigingen van de Paus en gebruiken die om hun eigen voluntaristisch gedrag te verantwoorden. Ook nu gonst het weer van dat “geheime magisterium”, en tot wiens heil?

Ik vind de reactie van Jos Moons, hierboven aangehaald, dan nog de minst dubbelzinnige van de twee, maar persoonlijk verkies ik nu gewoon even opgelucht te zijn.

De moed niet te veranderen

In oktober 2019, tijdens de Amazonesynode, schreef ik een artikeltje onder de titel “Zoiets aberrants als een priester”. Ik was een beetje cynisch toen, want ik ging ervan uit, zoals zovelen, dat de synode, nog voor de stemmen goed en wel geteld waren, onherroepelijk zou leiden tot een pauselijke exhortatie die in de Amazone gehuwde mannen tot de priesterwijding zou toelaten.

Die veronderstelling heeft paus Franciscus vandaag ontkracht. Ik betuig mijn spijt over mijn gebrek aan vertrouwen in de heilige Vader.

De Duitse organisatie van leken, ZdK, is er daarentegen als de kippen bij om paus Franciscus een gebrek aan moed te verwijten. Hun teleurstelling heeft weinig te maken met bezorgdheid over de Amazone. Zij zaten natuurlijk op hete kolen, omdat ze de exhortatie wilden gebruiken als een katalysator in de Duitse “Synodale Weg”. Streep door de rekening van vele opiniemakers, zeker in onze kontreien. Je zal nu trouwens in de media en op blogs plots weer foto’s zien opduiken van de paus die een beetje nors kijkt, maar niet hier!

Duimpje!

Dat het moed vergt veranderingen door te voeren, daarin hebben ze gelijk. Dat het soms meer moed vergt veranderingen niet door te voeren, daarvoor lijk je blind te zijn, als je meent dat er slechts één weg vooruit is. 

Het zou interessant zijn te weten waarom de paus geen openingen heeft gemaakt. Is het zijn persoonlijke onderscheiding? Wat zouden zijn goede geesten en zijn kwade geesten geweest zijn? Staat hij onder invloed van kardinalen zoals mgr. Sarah? Wil hij bepaalde evenwichten in het kardinaalscollege bewaren, wie weet al in het vooruitzicht van de verkiezing van een volgende paus? Zitten de geilogende Duitsers, wiens hete adem de paus in zijn voelde, er voor iets tussen? 

Wat de achtergrond van de beslissing ook weze, ik noem ze moedig! Deze exhortatie is één van de belangrijkste documenten van dit pontificaat. Het mag gerust een wonder genoemd worden, net zoals Humanae Vitae dat was. En daarmee is het gebed van mgr. Charles Pope dus toch nog verhoord!