Categorie: Blog

De ontaarde livestreammiskijkers

Niet naar de mis kunnen gaan, het is toch wat. Je kan de mis nog volgen via internet, live als je wilt, maar het blijft behelpen. Misschien pakken we het ook niet goed aan. Op internet hoor je heel uiteenlopende adviezen, maar de meesten zijn het erover eens dat kijken naar de mis niet hetzelfde is als deelnemen aan de mis. Het sacrament van de eucharistie, net als alle sacramenten, vereist een lijfelijke interactie, met de priester, met de gemeenschap en met het lichaam en bloed van Christus. De live-mis is Ersatz, maar beter dan niks.

Dus wij hebben ook al trouw naar de live eucharistievieringen gekeken. Soms alleen, elk op zijn laptop, met oortjes om de huisgenoten niet te storen. Soms (ik dan toch) in creatieve modus, met meerdere (tridentijnse) missen tegelijk die op de achtergrond klinken terwijl ik werk. Soms ook samen, op de zitbank, met een tas thee of koffie. 

Wat is de “normale” manier om online liturgie te beleven? In Vlaanderen is er op liturgisch vlak weinig “normaal”, dus daarover hoeven we ons alvast geen illusies te maken. Het knaagt toch een beetje. Je leest adviezen om thuis de mis zoveel mogelijk te re-enacten. Met kaarsen, wierook (hebben we ook een keertje gedaan) en wanneer gepast de gebeden mee bidden, rechtstaan of knielen. Eerlijk gezegd, daar ben ik niet aan toe, dat geeft meer de indruk dat je je computer aan het aanbidden bent. 

Je leest elders dat die online diensten geen nut hebben en dat we beter helemaal zélf zouden bidden. Een nieuw soort huiskamerritueel waarin teksten van de woorddienst zitten en gebeden die we alleen of in gezinsverband kunnen opzeggen. Ook daar, denk ik, zijn we nog niet aan toe.

Wij doen het voorlopig op onze eigen, lichtjes ontaarde, en dus Vlaamse manier. Vorige zaterdag, tijdens de paaswake, zaten we met het hele gezin op de ligzetel, met de beamer op groot scherm naar de paters van West-Vleteren te kijken, fles champagne in de aanslag om bij het Gloria een extra saluutschot te geven. 

Tijdens de lange reeks lezingen is mij dit jaar de tweede tekst uit Jesaja bijgebleven, met name het slot, dat zo mooi verwijst naar het beeld van Jezus als “Woord van God”: “Zoals de regen en de sneeuw uit de hemel vallen en daar pas terugkeren wanneer zij de aarde hebben gedrenkt, haar hebben bevrucht, zodat zij groen wordt, wanneer zij het zaad aan de zaaier hebben gegeven en het brood aan de eter, zo zal het ook gaan met het woord dat komt uit mijn mond: het keert niet vruchteloos naar mij terug; het keert pas weer wanneer het mijn wil volbracht heeft en zijn zending heeft vervuld.” 

Omdat ik dat zo gewoon ben, heb ik ook tijdens een livestreammis mijn volksmissaal bij de hand en zaterdag kon ik alle gebeden en lezingen zonder probleem mee volgen, behalve de psalmen, die gelezen werden uit en andere vertaling, en de paasjubelzang. Van die paasjubelzang heb ik hieronder de vertaling uit mijn missaal geplakt en daarna de “vertaling” die zaterdag in de liturgie werd gebruikt. Ik neem aan de paters de vrije vertaling hebben verkozen, omdat er een toonzetting bij hoort—een paasjubelzang komt gezongen natuurlijk beter tot zijn recht. De latijnse versie heeft een toonzetting in het Graduale, maar de nederlandse vertaling uit het missaal niet. 

Ik boom er toch even over door, want zo’n vrije vertalingen van liturgische teksten wekken altijd mijn argwaan. De structuur en inhoud van de tekst zijn grotendeels bewaard. Het verschil zit in het taalgebruik. Bepaalde begrippen, die vandaag ‘gevoelig’ liggen, worden verwijderd, te weten “zonde” en “schuld”. De origine tekst spreekt zeven maal over zonde en vier maal over schuld. In de vrije vertaling is dat herleid tot het minimum: beide begrippen worden welgeteld éénmaal gebruikt, wellicht heeft de vertaler die vermeldingen uit eerlijke schaamte laten staan. Ik zou in elk geval de hoogmoedige vertaler niet durven zijn, die meent een liturgische tekst die al 15 eeuwen deel uitmaakt van de belangrijkste Heilige Mis van het ganse liturgische jaar, te mogen herschrijven tot een ‘eigentijdse’ feel-good-variant.

Genoeg geklaagd nu. De mis van de paaswake was eerlijk, eenvoudig en beklijvend en werd door 8300 gelovigen in Vlaanderen bekeken via Youtube en nog eens 1000 via Facebook. Voor velen van hen zal het de eerste keer geweest zijn om die mis eens (grotendeels) volgens het missaal mee te maken. Een opsteker dus! 

Intussen hebben we in onze eigen parochie ook een klein paasmomentje gehad. Op Stille Zaterdag hadden we het plan opgevat de kerk open te stellen voor persoonlijk gebed. Na een uurtje echter, kregen we bezoek van de politie (de vierde bezoeker die ochtend), met het bevel de kerk te sluiten. Op Pasen zouden we dan maar om 12 uur gewoon de klokken luiden en wat bleek, het altaar en het tabernakel waren versierd met bloemen en al de kaarsen brandden reeds! Met een tiental aanwezigen hebben we, achter gesloten deuren en op veilige afstand van mekaar, het kwartiertje klokkenluiden doorgebracht in gebed. Klandestien, maar noodzakelijk.

Paasjubelzang (Exsultet)

Juicht nu, Engelen van God in de hemel, steekt de bazuin en verkondigt het heil: uw Koning heeft overwonnen. Aarde, lichtovergoten, verheug u: de luister van de eeuwige Koning omstraalt u, zie, van heel de wereld is het, duister geweken. 

En gij, onze moeder de Kerk, overstroomd door dit glanzende licht, verblijd u. Deze heilige ruimte weerklinke van de machtige stem van het volk.

Daarom, broeders en zusters, staande in dit wondere schijnsel, bidt samen met mij de barmhartige God: dat ik, onwaardige dienaar, gelouterd door zijn glorievol licht, het lied van de paaskaars waardig mag zingen.

De Heer zij met u.

En met uw geest.

Verheft uw hart.

Wij zijn met ons hart bij de Heer.

Brengen wij dank aan de Heer, onze God.

Hij is onze dankbaarheid waardig.

Ja, wij moeten met hart en ziel en met luide stem de lof zingen van de onzichtbare God, de almachtige Vader, en van zijn eengeboren Zoon, onze Heer Jezus Christus, die voor ons de schuld van Adam aan de eeuwige Vader betaald heeft, en de schuldbrief van de oude zonde heeft uitgewist met het bloed van zijn hart. Dit is het Paasfeest waarop het ware Lam wordt geslacht: zijn bloed heiligt de deuren van hen die geloven.

In deze nacht hebt Gij eens onze vaderen, de zonen van Israël uit Egypte geleid en droogvoets door de Rode Zee gevoerd. Deze nacht heeft het duister van de zonde door de lichtende vuurzuil verdreven. Deze nacht heeft, over geheel de wereld, hen die in Christus geloven, van de zonden gescheiden, in genade hersteld, en geheiligd. In deze nacht heeft Christus de boeien van de dood verbroken en is Hij zegevierend uit het dodenrijk opgestaan. Zonder de weldaad van de verlossing had ons leven geen enkele zin. 

Hoe mateloos groot was uw goedheid voor ons. 0 onschatbaar bewijs van uw liefde: om de slaaf vrij te kopen hebt Gij de Zoon prijsgegeven. Moest de zonde van Adam niet worden begaan om door Christus’ dood te worden gedelgd. Gelukkige schuld, waaraan wij de Verlosser danken.0 waarlijk heilige nacht, de enige die tijd en uur mocht kennen waarop Christus uit de doden verrees. Dit is de nacht waarvan geschreven staat: voor u is het donker niet duister, de nacht zo licht als de dag. Deze heilige nacht verjaagt de zonden en vergeeft de schulden; de gevallenen richt zij op, de bedroefden maakt zij blij; zij verdrijft de haat, brengt vrede, en doet de machtigen buigen.

Aanvaard dan, heilige Vader, in deze genadevolle nacht de lofprijzing die de Kerk U bij dit brandend waslicht als een avondoffer aanbiedt. Wat deze lichtkolom verkondigt, weten wij: zij meldt de heerlijkheid van God; ook al neemt men van dit licht” zijn glans vermindert niet, (want het blijft gevoed door de smeltende was, die moeder bij heeft bereid voor deze kostbare fakkel). 0 waarlijk heilige nacht: hemel en aarde worden één, God en mens ontmoeten elkaar.

Zo bidden wij U, Heer moge deze kaars, gewijd tot eer van uw Naam, onverzwakt blijven branden om de duisternis van deze nacht te verdrijven; moge haar licht samenvloeien met de hoge hemellichten, en haar vlam de morgenster begroeten: de morgenster die nooit verbleken zal, die, uit het dodenrijk herrezen, over heel het menselijk geslacht stralend is opgegaan: Christus, uw Zoon, die leeft en heerst in de eeuwen der eeuwen. Amen.

Paasjubelzang (vrije versie)

Laat juichen heel het hemelkoor van eng’len, laat juichen om die grote Koning, juichen om de Overwinning! Laat de trompetten klinken in het rond! Vol vreugde zij ook de aarde, omstraald door zulk een heerlijkheid! De glorie van de eeuwige Koning! Heel de aarde zij vol vreugde, daar alle duister thans verdreven is. 

Vol luister straalt de kerk van God op aarde, en juichend klinken paasgezangen. Laat ook onze eigen tempel luide weerklinken van ons jubellied. Laat juichen heel het koor van Gods gemeente, laat juichen om zo’n grote Koning, juichen om de Overwinning! Laat de trompetten klinken in het rond!

De Heer zij met u.

En met uw geest.

Verheft uw hart. 

Wij zijn met ons hart bij de Heer. 

Brengen wij dank aan de Heer, onze God.

Hij is onze dankbaarheid waardig. 

Ja, Gij zijt onze dankbaarheid waardig, Vader en Heer van al wat bestaat. Met hart en ziel zingen wij U lof om Jezus Christus, uw Zoon, wiens bloed ons vrijheid en vergeving heeft gebracht. Hij is het Paaslam, dat tot redding van Gods volk in deze nacht voor ons geofferd wordt. 

In deze nacht trekt Israel uit Egypte en gaat droogvoets door de Rode Zee. In deze nacht wijst een stralen licht de weg, het licht dat alle duisternis verdrijft. In deze nacht heeft Jezus Christus de ketenen van de dood verbroken en is Hij als overwinnaar uit de doden opgestaan. 

Hoe goed zijt Gij, Heer God, hoezeer hebt Gij ons liefgehad. Gij hebt uw Zoon gegeven voor onze bevrijding, zijn dood heeft onze schuldigheid doorkruist, ons lot heeft Hij ten goede gekeerd. Dit is de heilige nacht waarin duisternis wijkt en zonde wordt vergeven, vreugde komt voor droefheid, een gelukkige nacht, waarin God en mensen elkander vinden. 

Heilige Vader, aanvaard in deze glorierijke paasnacht het loflied dat de kerk U toezingt nu zij haar licht heeft ontstoken. Laat dit licht onverminderd schijnen, morgen en alle dagen in alles wat wij doen, in heel ons leven. Laat het zijn als de verrezen Christus, de morgenster, die, eens verrezen, nu nimmermeer zal ondergaan. Wij bidden U, Heer, die ons geschapen heeft, geef vrede in onze dagen, laat de vreugde van dit paasfeest voor ons een blijvende vreugde zijn door Jezus Christus, uw Zoon, onze Heer. Amen.

Mozaiekscherm met livestream eucharistievieringen, voor de liturgische DJ!

Vroeger hadden we op onze kabel-tv een “mozaiek-kanaal”, waarop je op alle zenders tegelijk kon zien wat er op was. Sinds de lock-down, heb ik een nieuwe obsessie met het livestreamen van eucharistievieringen. Ik ben dus even aan het hacken gegaan om zo’n mozaiek-kanaal te maken met katholieke livestreams.

Eigenlijk is het idee een vervolg op de livestreammasssoundscape uit mijn vorige artikel. Weinig mensen zullen het interessant vinden meerdere streams tegelijk te beluisteren, maar ik vind het persoonlijk wel een mooi effect hebben. Zeker als je er tridentijnse missen tussen mixt, waarin veel stiltes vallen. Het effect is heel meditatief. Je hebt dat minder met het voortdurend gekakel dat de novus ordo zo kenmerkt en dat bij simultaan beluisteren snel een kakafonie wordt.

Het is een experiment en heeft niet de bedoeling een volledig aanbod te bieden. Er zitten ook nog heel wat technische haken en ogen aan. Maar als proof of concept mag het er wel zijn, vind ik.

Het resultaat is niet meteen van praktisch nut en in die hoedanigheid eerder als artistiek project te benaderen. De crux blijft echter, te benadrukken hoe belangrijk het is voor een gelovige, te beseffen dat op zovele plaatsen het heilig Misoffer wordt opgedragen, ook al is het vandaag zonder gelovigen aanwezig, om het heil van Christus in de wereld tegenwoordig te stellen!

Meerdere streams staan gereed om opgestart te worden. Er zijn ook andere bronnen, zoals Radio Maria, Organroxx (orgelradio) of het live getijdengebed van Abdij Koningsoord of Barroux, die je in je persoonlijke soundscape kan verwerken. Er zijn ook velden om zelf hokjes toe te voegen, door een link in te vullen naar een Youtube-filmpje, Facebook-filmpje of andere website die geluid produceert. Die links worden toegevoegd aan de URL van de site, dus als je er nadien een bookmark van maakt, komen die vanzelf mee op. Dat hoeven niet per se kerkelijke geluidsbronnen te zijn, zo heb ik standaard de soundtrack van Star Trek The Motion Picture mee opgenomen 🙂

Heb je last van de stilte, ga naar http://mosaic.gelovenleren.net, en word zelf een liturgische DJ door je favoriete livestreams te mixen!

Livestream Mass Mosaic

De ware godsvrucht tot de heilige Maagd is standvastig

4) De ware godsvrucht tot de heilige Maagd is ook standvastig: ze bevestigt een ziel in het goede en bewerkt, dat zo iemand zijn oefeningen van godsvrucht niet licht achterwege laat. Hij wordt erdoor versterkt in zijn verzet tegen de wereld met haar gebruiken en opvattingen, tegen het vlees met zijn leegtes en driften, tegen de duivel en zijn bekoringen. Een echte vereerder van de heilige Maagd is dan ook allerminst wispelturig, droefgeestig, angstvallig of vreesachtig. Zeker, ook hij struikelt weleens en heeft zijn ogenblikken van dorheid in de devotie. Maar als hij valt, dan steekt hij zijn hand uit naar zijn goede Moeder en staat weer op. En wanneer hij smaak noch gevoelige godsvrucht gewaar wordt, maakt hij zich daarover niet ongerust. De rechtvaardige en trouwe dienaar van Maria leeft immers van het geloof in Jezus en Maria en niet van zijn zintuigelijk gevoel.

Over de Volmaakte GodsvruchtAbonneren per email (dagelijks van 2/12/2019 tot 28/11/2020)

LIVESTREAMMASSSOUNDSCAPE – een artistieke interpretatie van 12 live uitgezonden eucharistievieringen 

Tijdens de coronacrisis zijn alle missen opgeschort. De Kerk volgt voetstoots alle maatregelen die door de burgerlijke overheden worden genomen. Nochtans geeft ze daarmee een sterk wapen uit handen. De eucharistie is immers het krachtigste gebed dat de Kerk heeft. Waarom priesters niet verzocht worden (en in Vlaanderen eerder ontmoedigd worden) allemaal de mis te blijven opdragen, die zoveel mogelijk te streamen, om zo de gebedsintenties van hun parochianen met de hoogste dringendheid tot bij God te brengen, is mij een groot raadsel. Het lijkt alsof de Belgische bisschoppen een lock-down in de Hemel hebben opgelegd.

Alles opgeteld echter, zijn er gelukkig (met name in Nederland) nog heel wat kerken of kapellen waar het heilig misoffer voor ons heil dagelijks wordt opgedragen en waarvan we via livestream getuige kunnen zijn. 

Het multimediale aspect van zo’n livestream opent perspectieven voor creatieve benaderingen. Daaraan heb ik me gewaagd, in het grootste respect voor de heilige handelingen en teksten, maar hopend dat ook de bewerking een meditatieve ruimte schept waarin plaats is voor God. 

Concreet heb ik vorige donderdag een dozijn livestreams gedownload, sommige met video en audio, van andere enkel de klank. Die tracks heb ik samengevoegd en gesynchroniseerd, met de consecratie als gemeenschappelijk ijkpunt op de tijdschaal. 

De consecratie is het hoogtepunt van de liturgie. Als je erover nadenkt wat er precies gebeurt op dat ogenblik, besef je dat de grenzen van tijd en ruimte vervagen. Het offer van de mis is geen losstaande gebeurtenis, het is geen symbolische herinnering aan een gebeurtenis, noch een herhaling van iets, nee, waar we getuige van zijn, wat we zelf ervaren, is het sterven van Christus aan het kruis op de berg Golgotha nabij Jeruzalem, omstreeks het jaar 33 van onze tijdrekening. We zijn getuige van dat offer doorheen de grenzen van tijd en ruimte. Elke eucharistie, in eender welke kerk over de ganse wereld, op eender welk tijdstip, is een venster op dat ene, singuliere moment van Verlossing. Tegelijk zijn we, over diezelfde grenzen van tijd en ruimte heen, verbonden met alle gelovigen die ooit, ergens, een eucharistie mee beleven/beleefd hebben/zullen beleven.

Daarom komen dus in het filmpje alle tracks samen op precies dat moment! Wanneer ik mijn eigen compilatie voor de eerste keer bekeken, was dat een kippenvelmoment.

Het beeld is in de montage slechts bijkomstig. Wat ik vooral heb willen bereiken is het creëren van een soundscape, een landschap van geluid. De compilatie bevat missen volgens de gewone en volgens de buitengewone vorm van de liturgie, in verschillende talen, die door mekaar of langs mekaar aan het woord komen. Eerder dan de teksten te beluisteren of te begrijpen, is het de bedoeling dat je tot rust kan komen in het geroezemoes.

Eigenlijk mag je jezelf even God wanen als je de LIVESTREAMMASSSOUNDSCAPE beluistert, want zo moet het voor God klinken, als wij hier beneden in zoveel kerken allemaal door mekaar heen de eucharistie vieren en onze gebeden tot Hem richten. Maar tijdens de consecratie vallen al onze gebeden samen en staan we aan de zijde van de Vader, voor wie er geen voor en na is, die aanschouwt hoe zijn Zoon moet sterven aan het Kruis. 

Dit is een lijstje van de missen die zijn verwerkt in de video:

Beelden en geluid:

  • Ariënsinstituut (Utrecht, NL)
  • Casa Santa Marta (Vatikaan)
  • FSSPX Kapel van het Allerheiligste Sacrament (Antwerpen, B)
  • Maria-Geboortekerk (Nijmegen, NL)
  • Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Antwerpen, B)
  • Sint-Bavokathedraal (Haarlem, NL)
  • Sint-Maurusparochie (Holsbeek, B)
  • Sint-Willibrordusparochie (Lisse, NL)

Enkel geluid:

  • FSSP Fribourg (Zwitserland)
  • FSSP Guadalajagara (Mexico)
  • FSSP Los Angeles (VS)
  • FSSP Warrington (VK)
  • Louis Vierne: Messe Solennelle, Opus 16 (A recreation of a Traditional Latin Mass at Saint-Sulpice, Sunday of the Resurrection)

Behalve de laatste, zijn het allemaal livestreams uitgezonden op donderdag 26 maart 2020.

Wens je zelf een mis, opgedragen achter gesloten deuren, live te volgen of later te bekijken, bezoek volgende pagina’s:

Communicatie over de communie tijdens lock-down

De (sociale) media bezorgen ons een stortvloed van nieuws over de corona-epidemie. Duizelingwekkende cijfers, dramatische getuigenissen, adembenemende voorspellingen en het moeizame proces om harde maatregelen te treffen.

Anton de Wit schreef een artikel “Ik leg me neer bij welke overheidsmaatregel dan ook“, zich beroepend op het dertiende hoofdstuk van Paulus’ Romeinenbrief. Voor gelovigen draagt de overheid niet het hoogste gezag, niettemin is het verdienstelijk zich eraan te onderwerpen. Dat hebben de kerken dan ook voetstoots gedaan. 

Communicatie over zo’n maatregelen moet concreet en duidelijk zijn. Er is ook weinig tijd om de verwoording te wikken en te wegen. In dat proces is jammerlijk voorbijgegaan aan het belang dat de eucharistie heeft in het leven van een gelovige. De aankondiging van de opschorting der missen had even goed die van de opschorting van een toneelstuk of een voetbalwedstrijd kunnen zijn.

Alsof voor gelovigen de eucharistie niet méér noodzakelijk is dan het toneelstuk of de voetbalwedstrijd voor de liefhebbers van die respectieve vormen van vermaak!? Alsof bisschoppen slechts instaan voor de lichamelijke gezondheid van hun gelovigen!?

Om een alternatief te bieden, verschenen de overzichten met de live uitgezonden eucharistievieringen. Ook verschenen er talloze mededelingen, onder meer van de bisschoppen, over alternatieven in persoonlijk gebed of naastenliefde.

Ik vrees (en ik hoop) dat er desondanks veel gelovigen met onbeantwoorde vragen blijven zitten, voor wie de eucharistie het zwaartepunt van hun geloofsleven is, voor wie de sacramenten levensnoodzakelijk zijn. Winkels met “levensmiddelen” mogen open blijven, maar kerken niet. Vanuit een bepaalde geloofsvisie is dat niet erg consequent. 

Een antwoord op die vragen zal men op Kerknet niet vinden. “Bid maar een beetje meer, en het is ook goed”, is het antwoord dat je daar krijgt. Ook voor priesters lijkt de boodschap me onduidelijk. Waarom worden ze niet aangespoord om de eucharistie te blijven opdragen, maar dan zonder gelovigen, om de parochie daarvan op de hoogte te stellen en waar mogelijk een livestream of audio-verbinding te voorzien?  

Het zou mooi zijn, mochten ook deze gelovigen een antwoord op hun vragen vinden, in een kerkelijke taal die zij begrijpen. Zo las ik op de website van de Sint-Angeskerk in Amsterdam het artikel met de aankondiging van de opschorting van de missen en hoewel de feitelijke boodschap dezelfde is, maakt de verwoording duidelijk dat de bezorgdheid van de praktiserende gelovigen ernstig genomen wordt. “Daar kan je wat mee”, zouden ze in Nederland zeggen, denk ik. 

Voorlopig heb ik in heel de kerkelijke stortvloed van nieuws nog maar éénmaal een concreet antwoord opgevangen voor gelovigen die worstelen met hun onmogelijkheid aan het sacrament van de eucharistie deel te nemen, laat staan de communie te ontvangen, en dat is in de dagelijkse livestream “Vieren met de bisschop” op 18 maart, in de 9de minuut, wanneer mgr. Bonny het heeft over de “communie van verlangen”. Deo Gratias!

Die livestream is, naast de reeds geplande radio- en tv-missen, de enige die op Kerknet wordt gepromoot. Waarschijnlijk omdat die heel professioneel wordt gemaakt. Een andere verzuchting die niet weinig parochianen hebben is, naar mijn aanvoelen, dat zij de band met hun vertrouwde parochiekerk verbroken voelen. Met de hedendaagse technologie is het echt niet moeilijk om een livestream op te zetten. Er zijn heel wat parochies die het doen, maar nog meer die er blijkbaar niet erg van wakker liggen. Ook daar ontbreekt op Kerknet alle informatie, bijvoorbeeld een goeie handleiding over hoe je met eenvoudig audiovisueel materiaal aan de slag kan gaan voor je eigen livestream. En ja, dat zal een beetje amateuristisch zijn, maar zeg nu eerlijk, dat is een gewone mis vaak ook 😉 

We mogen echter niet klagen. De meest tragische berichten vanuit Italië zijn die over coronapatiënten die overlijden in een ziekenhuis, afgezonderd van hun familieleden. In dit artikeltje getuigt een franciscaan welke beperkingen wegens het infectiegevaar worden opgelegd bij het bezoek van zieken op hun sterfbed. Zelfs de kist met het lichaam van een overledene kan door de nabestaanden niet worden gegroet. Als we dan toch een beetje meer moeten bidden, laat ons dan bidden om genade af te smeken voor slachtoffers die eenzaam sterven op een ziekenhuisbed en voor hun nabestaanden in lock-down!

Illustratie: The Presence of Jesus Christ in the Holy Eucharist is like a consuming fire, 2003 (w/c on paper), Wang, Elizabeth