Tag: nederland

LIVESTREAMMASSSOUNDSCAPE – een artistieke interpretatie van 12 live uitgezonden eucharistievieringen 

Tijdens de coronacrisis zijn alle missen opgeschort. De Kerk volgt voetstoots alle maatregelen die door de burgerlijke overheden worden genomen. Nochtans geeft ze daarmee een sterk wapen uit handen. De eucharistie is immers het krachtigste gebed dat de Kerk heeft. Waarom priesters niet verzocht worden (en in Vlaanderen eerder ontmoedigd worden) allemaal de mis te blijven opdragen, die zoveel mogelijk te streamen, om zo de gebedsintenties van hun parochianen met de hoogste dringendheid tot bij God te brengen, is mij een groot raadsel. Het lijkt alsof de Belgische bisschoppen een lock-down in de Hemel hebben opgelegd.

Alles opgeteld echter, zijn er gelukkig (met name in Nederland) nog heel wat kerken of kapellen waar het heilig misoffer voor ons heil dagelijks wordt opgedragen en waarvan we via livestream getuige kunnen zijn. 

Het multimediale aspect van zo’n livestream opent perspectieven voor creatieve benaderingen. Daaraan heb ik me gewaagd, in het grootste respect voor de heilige handelingen en teksten, maar hopend dat ook de bewerking een meditatieve ruimte schept waarin plaats is voor God. 

Concreet heb ik vorige donderdag een dozijn livestreams gedownload, sommige met video en audio, van andere enkel de klank. Die tracks heb ik samengevoegd en gesynchroniseerd, met de consecratie als gemeenschappelijk ijkpunt op de tijdschaal. 

De consecratie is het hoogtepunt van de liturgie. Als je erover nadenkt wat er precies gebeurt op dat ogenblik, besef je dat de grenzen van tijd en ruimte vervagen. Het offer van de mis is geen losstaande gebeurtenis, het is geen symbolische herinnering aan een gebeurtenis, noch een herhaling van iets, nee, waar we getuige van zijn, wat we zelf ervaren, is het sterven van Christus aan het kruis op de berg Golgotha nabij Jeruzalem, omstreeks het jaar 33 van onze tijdrekening. We zijn getuige van dat offer doorheen de grenzen van tijd en ruimte. Elke eucharistie, in eender welke kerk over de ganse wereld, op eender welk tijdstip, is een venster op dat ene, singuliere moment van Verlossing. Tegelijk zijn we, over diezelfde grenzen van tijd en ruimte heen, verbonden met alle gelovigen die ooit, ergens, een eucharistie mee beleven/beleefd hebben/zullen beleven.

Daarom komen dus in het filmpje alle tracks samen op precies dat moment! Wanneer ik mijn eigen compilatie voor de eerste keer bekeken, was dat een kippenvelmoment.

Het beeld is in de montage slechts bijkomstig. Wat ik vooral heb willen bereiken is het creëren van een soundscape, een landschap van geluid. De compilatie bevat missen volgens de gewone en volgens de buitengewone vorm van de liturgie, in verschillende talen, die door mekaar of langs mekaar aan het woord komen. Eerder dan de teksten te beluisteren of te begrijpen, is het de bedoeling dat je tot rust kan komen in het geroezemoes.

Eigenlijk mag je jezelf even God wanen als je de LIVESTREAMMASSSOUNDSCAPE beluistert, want zo moet het voor God klinken, als wij hier beneden in zoveel kerken allemaal door mekaar heen de eucharistie vieren en onze gebeden tot Hem richten. Maar tijdens de consecratie vallen al onze gebeden samen en staan we aan de zijde van de Vader, voor wie er geen voor en na is, die aanschouwt hoe zijn Zoon moet sterven aan het Kruis. 

Dit is een lijstje van de missen die zijn verwerkt in de video:

Beelden en geluid:

  • Ariënsinstituut (Utrecht, NL)
  • Casa Santa Marta (Vatikaan)
  • FSSPX Kapel van het Allerheiligste Sacrament (Antwerpen, B)
  • Maria-Geboortekerk (Nijmegen, NL)
  • Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Antwerpen, B)
  • Sint-Bavokathedraal (Haarlem, NL)
  • Sint-Maurusparochie (Holsbeek, B)
  • Sint-Willibrordusparochie (Lisse, NL)

Enkel geluid:

  • FSSP Fribourg (Zwitserland)
  • FSSP Guadalajagara (Mexico)
  • FSSP Los Angeles (VS)
  • FSSP Warrington (VK)
  • Louis Vierne: Messe Solennelle, Opus 16 (A recreation of a Traditional Latin Mass at Saint-Sulpice, Sunday of the Resurrection)

Behalve de laatste, zijn het allemaal livestreams uitgezonden op donderdag 26 maart 2020.

Wens je zelf een mis, opgedragen achter gesloten deuren, live te volgen of later te bekijken, bezoek volgende pagina’s:

Carnaval in december

Heel dat Zwarte-Pietencircus heeft me wel aangegrepen. Ik zag er een artikel over in teletekstformaat en ik realiseerde me dat hetzelfde artikel in de hoogtijdagen van teletekst, zo’n dertig jaar geleden, toen er nog geen internet was, ons wellicht was overgekomen als een smakelijke aprilgrap buiten seizoen. De taferelen die zich, voornamelijk in Nederland, afspelen zijn surrealistisch.

Of de historische Zwarte Piet (die natuurlijk niet bestaat) iemand van het zwarte ras was, of zwart van het roet doet er niet veel toe. Uiteindelijk is het een vorm van carnaval en dan nog een brave versie, want het draait helemaal niet om de spot, maar louter om de kindervreugd. De ‘voil jeanetten’ van Aalst zullen het ook niet lang meer trekken, zodra de transgenders doorhebben dat ze erdoor gedraaid worden.

Om kinderen blij te maken, hoeft Piet natuurlijk niet zwart zijn. De meest redelijke argumenten om vast te houden aan zijn kleur zijn van praktische aard. Als Piet blank wordt, kloppen de liedjes immers niet meer, worden negers uitgesloten als ze willen meespelen in het toneel en krijgen vrolijke nonkels (en tantes) het moeilijk om onherkend hun neefjes en nichtjes te verrassen.

Hoewel het Sinterklaasgebeuren in Nederland nog sterker leeft dan in Vlaanderen, mag je niet vergeten dat Sinterklaas in delen van Nederland gedurende honderden jaren (!) gewoon helemaal verboden werd door de overheid. Niet omwille van de Zwarte Piet, maar omwille van de Katholieke Klaas. Protestanten lusten immers geen heiligen.

Het is nog maar enkele decennia dat de sterfdag van de goedheilige man ook onder protestanten openlijk gevierd wordt. Dat kan omdat hij inhoudelijk is ontdaan van elke religieuze connotatie en slechts in zijn gewaden herkent men de Turkse bisschop (die er in zijn tijd natuurlijk helemaal niet zo heeft bijgelopen).

Eigenlijk kunnen we van Zwarte Piet net hetzelfde zeggen. Die is—in mijn ogen althans—ook ontdaan van elke raciale connotatie en slechts in zijn huidskleur zou men—met veel slechte wil—de neger herkennen die hij in het carnaval helemaal niet meer is.

Nu protestants Nederland Sinterklaas eindelijk is beginnen verdragen, tolereert multicultureel Nederland Zwarte Piet niet langer. Het beeld van de scheepsladingen Afrikaanse vluchtelingen die de jongste jaren op onder meer de Spaanse kusten zijn aangespoeld, zal daaraan niet vreemd zijn.

Ze doen maar op. Ik blijf het allemaal totaal van de pot gerukt vinden. Maar ik kijk toch benieuwd uit naar de reactie van die andere geviseerde bevolkingsgroep: de bisschoppen. Hoog tijd dat zij op straat komen om te eisen dat hun identiteit wordt gerespecteerd in de beeldvorming van het Sinterklaascarnaval! … Tenzij zij zich wellicht herkennen in de goedige grijsaard wiens bestaansreden het is cadeautjes uit te delen.